یکی از اصلیترین مشکلات متقاضیان نهضت ملی مسکن، پیچیدگی مراحل ثبتنام و ارايه مدارک است. بسیاری از افراد اعلام کردهاند که فرآیند احراز شرایط، ارايه مدارک هویتی و مالی و بارگذاری مستندات به شکل آنلاین، برای گروههای مختلف جامعه به ویژه کسانی که دسترسی کامل به اینترنت یا تجربه کار با سامانهها ندارند، دشوار است. این مسيله باعث شده تا بخش قابل توجهی از متقاضیان با سردرگمی و تاخیر در روند ثبتنام مواجه شوند.
علاوه بر این، اطلاعرسانی ناقص و پراکنده در خصوص شرایط واجدین شرایط، نحوه اولویتبندی و زمانبندی پروژهها، باعث سردرگمی بیشتر شده است. متقاضیان اغلب نمیدانند کدام پروژهها در چه مرحلهای هستند و چه زمان میتوانند به واحد خود دسترسی پیدا کنند.
یکی دیگر از چالشهای مهم، تامین منابع مالی و وامهای بانکی است. بسیاری از متقاضیان توان پرداخت آورده اولیه یا دریافت تسهیلات لازم را ندارند و نوسانات نرخ سود و قیمت مصالح ساختمانی، برنامهریزی مالی آنها را دشوار کرده است. این موضوع، روند ثبتنام و ادامه مسیر دریافت واحد مسکونی را برای تعداد زیادی از متقاضیان به چالش میکشد.
از سوی دیگر، برخی از متقاضیان نسبت به کیفیت ساخت و زمانبندی تحویل واحدها نگرانی دارند. تجربه پروژههای پیشین مسکن اجتماعی و دولتی نشان داده است که تاخیر در تحویل واحدها و مشکلات فنی و عمرانی، اعتماد عمومی را کاهش میدهد و نگرانیها را بیشتر میکند.
مسيله دیگری که در برخی مناطق مطرح شده، عدم شفافیت در تخصیص واحدها و اختلاف نظر بین متقاضیان و پیمانکاران است. این اختلافات میتواند باعث طولانی شدن روند تحویل و حتی انصراف متقاضیان شود.
در نهایت، اگرچه نهضت ملی مسکن فرصتی مهم برای کاهش بحران مسکن در کشور است، اما رفع چالشهای مربوط به ثبتنام، تامین مالی، کیفیت ساخت و شفافیت در تخصیص واحدها برای موفقیت این طرح ضروری به نظر میرسد. بدون توجه به این مشکلات، بسیاری از متقاضیان ممکن است از این طرح بهرهمند نشوند و هدف اصلی نهضت مسکن یعنی دسترسی اقشار متوسط و کمدرآمد به خانه مناسب، محقق نشود.
نهضت ملی مسکن؛ طرحی برای شکستن قفل کمبود خانه در همداناجرای نهضت ملی مسکن در همدان به مرحله جهش رسیده و با ساخت هزاران واحد در شهرها و مناطق مختلف، قفل کمبود خانه در استان در حال شکستن است.
در حالیکه قیمت زمین، مسکن و اجارهبها طی سالهای اخیر به یکی از اصلیترین دغدغههای مردم همدان تبدیل شده، اجرای پروژههای نهضت ملی مسکن در این استان به اولویت نخست دستگاههای اجرایی و مطالبه جدی شهروندان بدل شده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند همدان از جمله استانهایی است که به دلیل تقاضای بالا و عرضه محدود، همواره با فشار قیمتی در بازار مسکن روبهرو بوده است؛ اما آغاز نهضت ملی مسکن و ورود بنیاد مسکن، اداره کل راه و شهرسازی و شهرداریها، زمینهساز بزرگترین برنامه ساخت و تامین مسکن مردمی در دهه اخیر شده است.
بر اساس گزارشهای رسمی، بیش از 43 پروژه در قالب 16 هزار و 250 واحد مسکونی در سراسر استان در حال اجراست و فازهای جدیدی نیز در شهرهای همدان، نهاوند، ملایر، تویسرکان و بهار تعریف شده است. طبق اعلام مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان همدان، بخشی از این طرحها در مرحله تکمیل و برخی نیز بهزودی به مرحله تحویل میرسند.
افزایش سرسامآور اجارهبها در محلات مرکزی همدان، رشد نجومی قیمت زمین در حاشیه شهر و مهاجرت معکوس جوانان به روستاها، نشانههای روشنی از بحران مسکن در سالهای گذشته بود؛ بحرانی که با دستور دولت و تاکیدات جدی رهبر انقلاب به یکی از محورهای اصلی تحول اقتصادی در کشور تبدیل شد و همدان از نخستین استانهایی بود که اجرای این طرح را عملیاتی کرد.
در این میان شهرستانهای همدان، ملایر، نهاوند و تویسرکان در صدر اجرای پروژهها هستند؛ بهطوریکه تنها در شهرستان همدان بیش از 11 هزار واحد در حال احداث است و برخی سایتها مانند شهرک بهشتی به پیشرفت فیزیکی بیش از 90 درصد رسیدهاند.
کارشناسان حوزه مسکن، روند فعلی را نوعی «انقلاب عمرانی در حوزه ساختوساز» میدانند. توسعه زمینهای جدید، استفاده از فناوریهای بومی، نظارت بنیاد مسکن و مشارکت بخش خصوصی سبب شده چرخ ساخت و ساز در استان پس از سالها رکود، با سرعت بالا بچرخد.
در کنار این پروژهها، تامین تسهیلات برای هر واحد، احیای زمینهای بلااستفاده و مشارکت گروههای ساخت، زمینهساز اشتغال صدها نفر در بخشهای عمرانی و صنعتی شده و به رونق اقتصادی استان کمک کرده است.
تحلیلگران اجتماعی نیز تاکید دارند که موضوع مسکن تنها یک نیاز اقتصادی نیست بلکه امنیت روانی و ثبات خانوارها را تضمین میکند. از این رو، تاکید مقامات استان بر اولویت دادن به ساخت و عرضه سریع واحدهای نهضت ملی، ضرورتی انکارناپذیر است.
به نظر میرسد با ادامه روند فعلی، همدان در مسیر تحقق وعده «خانه برای همه ایرانیان» قرار گرفته و میتواند به یکی از الگوهای موفق اجرای سیاستهای مسکن مردمی در کشور تبدیل شود؛ گامی که نهتنها در تامین سرپناه، بلکه در بازگرداندن آرامش اجتماعی به زندگی مردم استان نقش تعیینکننده خواهد داشت.
16 هزار و 250 واحد مسکونی نهضت ملی در استان همدان در دست ساخت استمدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان همدان با اشاره به پروژههای در حال ساخت استان همدان اظهار کرد: طرح نهضت ملی مسکن در این استان با اجرای 43 پروژه در قالب 16 هزار و 250 واحد در حال پیشرفت است و بخش عمدهای از واحدها در مرحله ساخت توسط بنیاد مسکن قرار دارند.
مسعود رضایی افزود: از مجموع پروژههای فعال در استان، 12 هزار و 31 واحد در قالب پروژههای بنیاد ساخت و چهار هزار و 219 واحد دیگر در قالب گروه ساخت اجرا میشود که با توجه به شرایط اقلیمی و زمانبندی تخصیص اعتبارات، روند ساخت آنها پیگیری میشود.
وی با اشاره به عملکرد استان در شهرهای زیر 100 هزار نفر جمعیت خاطرنشان کرد: تاکنون 47 هزار و 75 نفر در طرح نهضت ملی مسکن ثبتنام کردهاند که از میان آنها 13 هزار و 462 نفر واجد شرایط نهایی شناخته شدهاند. از این تعداد، 6 هزار و 672 قطعه زمین آمادهسازی شده که تاکنون 4 هزار و 602 قطعه تحویل متقاضیان شده است.
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان همدان عنوان کرد: از مجموع زمینهای تحویلی، چهار هزار و 69 واحد در قالب پروژههای گروه ساخت و 533 واحد در قالب بنیاد ساخت تعریف شده که عملیات اجرایی آنها در مراحل مختلف پیشرفت فیزیکی قرار دارد.
وی با تشریح جزيیات پروژهها در شهرستانهای مختلف افزود: در شهرستان همدان 7 پروژه با مجموع 11 هزار و 187 واحد در حال ساخت است که شامل 10 هزار و 996 واحد بنیاد ساخت و 191 واحد گروه ساخت میشود.
رضایی ادامه داد: در نهاوند نیز 5 پروژه با 1,323 واحد شامل 365 واحد بنیاد ساخت و 958 واحد گروه ساخت، در ملایر 5 پروژه با 634 واحد (502 بنیاد ساخت و 132 گروه ساخت) و در اسدآباد 5 پروژه با 1,165 واحد گروه ساخت در دست اقدام است.
تکمیل پروژههای نهضت ملی در همدان نیازمند تداوم تامین اعتبارات بانکی استوی خاطرنشان کرد: شهرستانهای رزن با 2 پروژه شامل 301 واحد گروه ساخت، درگزین با 2 پروژه 834 واحدی، کبودرآهنگ با 2 پروژه 232 واحدی، بهار با 2 پروژه 136 واحدی (120 بنیاد ساخت و 16 گروه ساخت) و تویسرکان با 4 پروژه 438 واحدی (48 بنیاد ساخت و 390 گروه ساخت)، دیگر مناطق فعال در نهضت ملی مسکن هستند.
مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان همدان عنوان کرد: میزان تسهیلات اختصاص یافته برای هر واحد را 5 میلیون و 500 هزار ریال عنوان کرد و افزود: این تسهیلات به منظور کمک به روند ساخت و کاهش فشار مالی بر متقاضیان در نظر گرفته شده و با نظارت مستقیم بنیاد مسکن پرداخت میشود.
وی درباره وضعیت پیشرفت فیزیکی پروژهها نیز اظهار کرد: در بخش بنیاد ساخت، پروژه شهرک بهشتی 690 واحدی همدان در مرحله تحویل واحد است و فاز دیگر آن با 600 واحد در مرحله 20 درصد پیشرفت قرار دارد.
رضایی ادامه داد: پروژه 274 واحدی نهاوند 60 درصد، پروژه 45 واحدی نهاوند 50 درصد و پروژه 46 واحدی این شهرستان نیز 40 درصد پیشرفت داشته است. همچنین پروژه 120 واحدی همدان و 48 واحدی سرکان به بهرهبرداری صد درصدی رسیدهاند.
به گفته مدیرکل بنیاد مسکن همدان، پروژه 502 واحدی ملایر نیز حدود 40 درصد و پروژه 120 واحدی بهار 45 درصد پیشرفت داشتهاند که با تامین مصالح و تسهیلات جدید روند ساخت سرعت خواهد گرفت.
وی در پایان به پروژه بزرگ پرواز همدان اشاره کرد و گفت: این طرح دارای هشت زون اجرایی است که هر زون متناسب با عملیات عمرانی خود در وضعیت متفاوتی قرار دارد و میزان پیشرفت فیزیکی آنها بین 20 تا 40 درصد متغیر است.
رضایی تاکید کرد: بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با هدف تحقق شعار «خانه برای همه ایرانیان» تمامی ظرفیتهای اجرایی و مالی خود را به کار گرفته تا پروژههای نهضت ملی مسکن در استان همدان در موعد تعیین شده تکمیل و واگذار شوند.
گفتنی است؛ در مجموع، اجرای طرح نهضت ملی مسکن در همدان تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه نقطهعطفی در مسیر تحقق عدالت اجتماعی و پاسخ عملی به نیاز فوری مردم برای خانهدار شدن است. این طرح با مشارکت مردم، پشتیبانی دولت و تلاش بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، توانسته حرکت ساختوساز را به مدار جهش بازگرداند و امید تازهای در میان خانوارهای فاقد مسکن ایجاد کند. تداوم این مسیر، نهتنها تعادل بازار مسکن استان را بازخواهد گرداند، بلکه زمینهساز رونق تولید، اشتغال و تثبیت جمعیت شهری و روستایی در همدان خواهد شد.
