به گزارش خبرنگار مهر، امروز دوشنبه 6 مهر 1405 مصادف با 28 سپتامبر 2026 میلادی همایش ملی روز جهانی هاری در محل دانشگاه علوم پزشکی ایران در حال برگزاری است.
علیرضا اکبرشاهی از سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به تمرکز موارد هاری در کشورهای آسیایی و آفریقایی، گفت: حدود 40 درصد موارد ابتلای انسانی در کودکان رخ میدهد و سگها در حدود 99 درصد موارد، عامل انتقال بیماری به انسان هستند.
وی با تاکید بر اهمیت واکسیناسیون سگها و مدیریت جمعیت آنها افزود: دانش و ابزارهای لازم برای کنترل هاری در دسترس است و مسيله اصلی، ایجاد برنامهای پایدار و هماهنگ میان بخشهای مختلف است.
وی با اشاره به برنامه جهانی «صفر تا 30» گفت: این برنامه با هدف پایان دادن به مرگومیر انسانی ناشی از هاری تا سال 2030 تدوین شده و حاصل شواهد علمی، تجربه کشورهای مختلف و ابزارهای فنی موجود در سطح جهان است.
اکبرشاهی تاکید کرد که راهبرد جهانی مسیر کلی را ترسیم میکند، اما اجرای آن به برنامه ملی هر کشور وابسته است. به گفته او، سازمانهای بینالمللی نمیتوانند بهجای کشورها وظایف اجرایی کنترل بیماری را انجام دهند؛ بنابراین هر کشور باید متناسب با شرایط خود، برنامهای مشخص تدوین و مسيولیت دستگاههای ذیربط را تعیین کند.
وی با اشاره به تاکیدهای همایش ملی هاری در سال گذشته اظهار کرد: برای اجرای موثر برنامه در ایران، باید از پراکندگی فعالیت دستگاهها کاسته شود و سندی ملی تدوین شود که وظایف دستگاههای اجرایی، تشکلها و دیگر ذینفعان را روشن کند.
این مسيول دولتی افزود: پس از همایش سال گذشته، کمیته ملی هاری تشکیل شد و نشستهای تخصصی با حضور متخصصان و نمایندگان دستگاههای مختلف برگزار شد. این روند به شکلگیری رویکردی بینبخشی کمک کرد تا هاری صرفا مسيله یک دستگاه تلقی نشود.
وی برآورد جمعیت سگها را یکی از نیازهای اساسی برای اجرای برنامه دانست و گفت: سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری نهایی شده و وارد مرحله اجرا شده است. در گام نخست، اجرای آزمایشی برنامه در شهرستانهای منتخب پیشبینی شده تا بر پایه تجربه و نتایج بهدستآمده، زمینه گسترش آن در کشور فراهم شود.
اکبرشاهی تاکید کرد: کنترل هاری با یک اقدام مقطعی امکانپذیر نیست و تجربه سایر کشورها میتواند در طراحی و اجرای گامبهگام برنامه ملی ایران راهگشا باشد.
اهمیت کنترل قبل از ابتلا
این مسيول دولتی از سازمان دامپزشکی کشور با تاکید بر نقش واکسیناسیون سگها در قطع زنجیره انتقال هاری گفت: دستیابی به پوشش واکسیناسیون دستکم 70 درصدی در جمعیت سگهای در معرض خطر، در کنار مراقبت مستمر و حفاظت از افراد، میتواند نقش تعیینکنندهای در کنترل بیماری داشته باشد.
وی با بیان اینکه برای کنترل هاری نیازی به انتظار برای فناوری یا داروی جدید نیست، افزود: دانش و ابزارهای لازم سالهاست در دسترس است و آنچه اهمیت دارد، اجرای منسجم برنامهها و همکاری همه بخشهای مرتبط است.
اکبرشاهی با اشاره به اینکه سازمان دامپزشکی بهتنهایی نمیتواند مسيول اجرای این برنامه باشد، گفت: آزمایشگاهها در تشخیص و پشتیبانی، شهرداریها در مدیریت محلی و شناسایی جمعیت سگها، دانشگاهها و مراکز علمی در ارايه شواهد و ارزیابی برنامه، و بخش خصوصی و سازمان نظام دامپزشکی در اجرای اقدامات نقش دارند. سازمانهای مردمنهاد، رسانهها، مدارس و بخشهای مرتبط با رفاه حیوانات نیز باید در این مسیر مشارکت کنند.
وی افزود: آموزش کودکان از سنین پایین درباره هاری، راههای پیشگیری و نحوه مراقبت از خود در برابر گزش اهمیت دارد. همچنین، همکاری شبکههای منطقهای و بینالمللی میتواند در تبادل دانش و تقویت برنامههای کنترلی موثر باشد.
وی کنترل هاری را نمونهای از رویکرد «سلامت واحد» دانست و توضیح داد: این رویکرد زمانی نتیجهبخش است که مسيولیتهای مختلف در مسیری مشترک به هم متصل شوند. اگر واکسن در اختیار دامپزشکی باشد اما جامعه هدف همکاری نکند، یا اطلاعات موارد گزش به بخش دامپزشکی نرسد، اقدامات آزمایشگاهی و اجرایی نیز به نتیجه کامل نخواهد رسید.
اکبرشاهی تاکید کرد: ثبت موارد گزش، انتقال اطلاعات مربوط به حیوان، تبادل نتایج آزمایشگاهی و هماهنگی مستمر میان دستگاهها باید در کنار هم انجام شود؛ فعالیت جداگانه هر بخش، تحقق اهداف برنامه را تضمین نمیکند.
نماینده سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به پیشرفتهای صورتگرفته از سال گذشته تاکنون گفت: در آن زمان بر تشکیل کمیته ملی و تدوین سند تاکید میشد، اما اکنون کمیته شکل گرفته، سند آماده اجراست و برنامه وارد مرحله اجرایی شده است.
اکبرشاهی در پایان با اشاره به مسيولیت سازمان دامپزشکی در واکسیناسیون گسترده سگها، خواستار همکاری دستگاههای مرتبط در تامین منابع و کنترل بیماری گفت: اجرای این مسيولیت به پشتیبانی و مشارکت سایر بخشها در کنار سازمان دامپزشکی کشور نیاز دارد.
گفتنی است، در این همایش از «سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری منتقله از سگها» و «برنامه جامع اقدام ملی علیه بیماری هاری» رونمایی شد؛ دو سندی که بهعنوان نقشه راه کشور برای کنترل و حذف پایدار هاری تدوین شدهاند.
همچنین رویداد روز جهانی هاری در ایران در اتحاد جهانی علیه هاری (GARC) به ثبت رسیده است.
