تجارتنیوز: طی دو سال اخیر، بارها اخباری مبنی بر افزایش قیمت کاکايو منتشر شده است. طوری که در حال حاضر قیمت این محصول به بالاترین حد خود در 48 سال اخیر رسیده است. حال باید دید علت افزایش قیمت جهانی کاکايو چیست؟
کاکايو بهعنوان یکی از محبوبترین خوراکیها در سطح جهان، از اهمیت ویژهای برخوردار است. اما طی دو سال گذشته بارها اخباری مبنی بر کاهش تولید این محصول و افزایش قیمت آن در جهان منتشر شده که این موضوع نگرانی تولیدکنندگان، تجار و مصرفکنندگان را برانگیخته است. حال سوال اینجاست که علت کاهش تولید کاکايو در سطح جهان چیست و این شرایط تا چه حد بر بازار ایران تاثیر گذاشته است؟
علت کاهش تولید کاکايو در سطح جهاندلایل مختلفی برای افزایش قیمت کاکايو در سطح جهان وجود دارد که مهمترین دلیل این امر کاهش تولید این محصول در کشورهای آفریقایی است. چراکه کشورهای تولیدکننده کاکايو نظیر غنا و ساحلعاج در یک سال اخیر با بارندگیهای نامنظم و خشکسالی مواجه شدند. از طرفی افزایش سن درختان کاکايو و عدم سرمایهگذاری در زیرساختهای کشاورزی هم در تشدید این بحران نقش بسزایی داشته است.
البته کاهش روند تولید فقط به کاکايو محدود نمیشود، بلکه در حوزه تولید قهوه هم شرایط مشابهی حاکم است و کشاورزان آفریقایی با کاهش بازدهی روبهرو شدند.
طبق اطلاعات منتشر شده از سوی سازمان بینالمللی کاکايو، طی دو سال گذشته تولید این محصول با کسری 30 هزار تنی همراه بوده است. طوری که تولید کشورهای آفریقایی از 4.5 میلیون تن در سال 2023 به 4.1 میلیون تن در سال 2024 رسید.
طبق اطلاعات منتشر شده از سوی ایسنا، قیمت کاکايو در 18 دسامبر 2024 در آمریکا به 12 هزارو 646 دلار به ازای هر تن رسیده که این نشاندهنده افزایش سه برابری قیمت این محصول نسبت به سالهای گذشته است. این درحالی است که بالاترین قیمت کاکايو در سال 1977 به ثبت رسید. در این سال قیمت کاکايو 5300 دلار به ازای هر تن بود.
طبق اطلاعات متشر شده از سوی ایراسین، دو هفته قبل کاکايو با قیمت 12 هزار و 903 دلار در بورس شیکاگو معامله شد که بالاترین قیمت در طول تاریخ است.
وضعیت قیمت شکلات در ایراناز آنجایی که شکلات یک محصول بسیار پرطرفدار و پرمصرف در ایران است، در نتیجه قیمت این محصول در بازار ایران اهمیت پیدا میکند. بررسی فروشگاههای اینترنتی حاکی از آن است که قیمت شکلات در ایران طی یکسال اخیر با تغییرات چشمگیری مواجه شده است.
به طور مثال در آبانماه سال گذشته، هر عدد شکلات پارمیدا 60 درصد با وزن 80 گرم با قیمت 59 هزارتومان به فروش میرسید. همچنین شکلات آیدین 200 گرمی با قیمت 90 هزارتومان و شکلات شونیز با وزن 600 گرم هم با قیمت 330 هزارتومان در بازار عرضه میشدند.
البته در این بازه زمانی کیتکت 41 گرمی و کیتکت در بستههای 24 عددی به ترتیب 62 هزارتومان و یک میلیون تومان قیمتگذاری شده بودند.
شکلات میلکا هم با قیمت 480 هزارتومان در خردهفروشیهای سطح شهر به فروش میرسید. شکلات پارمیدا 96 درصد هم 797 هزارتومان به ازای هرکیلوگرم در اختیار مصرفکنندگان قرار میگرفت.
اما درحال حاضر، شکلات تلخ پارمیدا 60 درصد با وزن 80 گرم با قیمت 158 هزارتومان به فروش میرسد. همچنین شکلات تلخ فلهای 96 درصد پارمیدا، دو میلیون و 500 هزارتومان به ازای هر کیلوگرم در بازار عرضه میشود.
همچنین شکلات میلکا هم 830 هزارتومان به ازای هر کیلوگرم خرید و فروش میشود. کیتکت 24 عددی به قیمت یک میلیون و 120 هزارتومان و کیتکت با وزن 41 گرم به قیمت 52 هزارتومان در فروشگاههای سطح شهر عرضه میشوند.
شکلات تلخ لینت هم با وزن 150 گرم با قیمت 338 هزارتومان در اختیار مصرفکننده قرار میگرفت. اما الان این قیمت به 388 هزارتومان رسیده است.
میزان واردات کاکايو به ایراناز آنجایی که کاکايو یک محصول وارداتی است، بنابراین، میزان واردات آن بر تراز تجاری کشور تاثیر میگذارد. براساس آمارهای گمرک ایران در سال 1402، در مجموع 41 هزارو 600 تن کاکايو و فرآوردههای مربوط به آن با ارزش 163 میلیون و 100 هزار دلار وارد کشور شده است. البته عوامل مختلفی نظیر تحریم، افزایش قیمت جهانی کاکايو و نوسانات نرخ ارز بر میزان واردات این محصول تاثیرگذار هستند.
با توجه به افزایش سه برابری قیمت جهانی کاکايو و میزان نیاز بازار ایران به این محصول، قطعا واردات کاکايو در سال 1403 ارزش قابل توجهی را به خود اختصاص میدهد.
تاثیر افزایش قیمت جهانی کاکايو بر کسبوکارها در ایرانافزایش قیمت جهانی کاکايو بازار ایران را هم تحت تاثیر قرار داده و اقلام مختلف شکلات نسبت به سالهای گذشته افزایش قیمت چشمگیری داشتهاند.
شکلات در بسیاری از شیرینیها، کیکها و دسرها کاربرد دارد. همچنین با استفاده از کاکايو انواع مختلفی از شکلات در کارخانههای ایرانی تولید میشوند. بنابراین به دلیل افزایش قیمت جهانی این محصول، تولیدکنندگان هم مجبور میشوند کاکايو را با قیمت بالاتری تهیه کنند. به دلیل این شرایط شکلات به یک کالای لوکس در کشور تبدیل شده است. این شرایط باعث شده تا عرصه بر تولیدکنندگان و تجار تنگتر شود و قدرت خرید مردم هم به صورت قابل توجهی کاهش یابد.
از آنجایی که کسبوکارهایی نظیر کافهها، قنادیها و کارخانههای شکلاتسازی به این محصول وابستهاند، بنابراین احتمال آسیب رسیدن به این کسبوکارها هم وجود دارد.
