به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بر اساس پیش بینی سازمان برنامه و بودجه از قیمت دلار در سایه سناریوی توافق جامع میان ایران و آمریکا، بازار ارز ابتدا به نقطه التهاب میرسد و سپس وارد فاز عقبنشینی میشود. دادههای ماهانه برآورد امور اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه نشان میدهد، قیمت دلار که در فروردین 1404 حدود 86 هزار تومان بوده، در اردیبهشت 1405 تا 179 هزار تومان افزایش مییابد؛ اما در صورت تحقق سناریوی توافق جامع و رفع تحریمها، مسیر آن تغییر میکند و تا شهریور و مهر 1405 به محدوده 127 هزار تومان میرسد.
جزيیات ارزی سند سازمان برنامه و بودجه
تجارتنیوز نوشت: سند سازمان برنامه با عنوان «فرصت احیای اقتصاد ایران پس از بحران؛ بازگشت به مسیر توسعه» نرخ ارز را یکی از اصلیترین کانالهای انتقال بحران به تورم، تولید و انتظارات اقتصادی میداند. این سند توضیح میدهد که جهش نرخ ارز در سایه تشدید تحریمها، جنگ، کاهش صادرات نفتی و غیرنفتی و محاصره اقتصادی رخ داده است. اما در سناریوی توافق، آزادسازی تجارت نفت، بهبود وصول درآمدهای ارزی، گشایش تجارت خارجی و کاهش ریسکهای سیاسی میتواند فشار بازار ارز را کاهش دهد و زمینه ثبات نسبی را فراهم کند. بر همین اساس، قیمت دلار از 179 هزار تومان در اردیبهشت 1405 به 155 هزار تومان در خرداد، 134 هزار تومان در تیر و 127 هزار تومان در شهریور میرسد.
قیمت دلار چگونه به قله 179 هزار تومانی رسید؟
دادههای سازمان برنامه نشان میدهد قیمت دلار در سال 1404 از 86 هزار تومان در فروردین آغاز شد و پس از نوسان محدود در نیمه نخست سال، از پاییز وارد مسیر صعودی شد. قیمت دلار در شهریور 1404 به 100 هزار تومان رسید، در مهر به 108 هزار تومان، در آبان به 113 هزار تومان و در آذر به 131 هزار تومان افزایش یافت. سپس در دی 1404 به 142 هزار تومان و در بهمن به 162 هزار تومان رسید؛ هرچند در اسفند به 157 هزار تومان عقب نشست.
این مسیر در ابتدای 1405 دوباره پرتنش شد. قیمت دلار در فروردین 1405 معادل 154 هزار تومان و در اردیبهشت 179 هزار تومان برآورد شده است. سازمان برنامه در توضیح این جهش، بر نقش تشدید تحریمها، کاهش صادرات نفتی و غیرنفتی، آسیب به صنایع پتروشیمی و فولادی، محدودیتهای تجاری و افزایش انتظارات تورمی تاکید دارد. به بیان دیگر، از نگاه این سند، جهش قیمت دلار صرفا یک نوسان مالی نیست، بلکه بازتاب فشردهشدن محدودیتهای ارزی و افزایش ریسکهای سیاسی-اقتصادی است.
عقبنشینی قیمت دلار از خرداد 1405 آغاز شده است
بر اساس دادههای ماهانه سازمان برنامه، نقطه چرخش قیمت دلار پس از اردیبهشت 1405 آغاز شده است. بر اساس ارزیابی سازمان برنامه، قیمت دلار باید از 179 هزار تومان در اردیبهشت به 155 هزار تومان در خرداد کاهش مییافت (رقمی که در برخی روزهای پایانی خرداد مشاهده شد). سپس این روند در تابستان ادامه پیدا میکند؛ بهطوری که قیمت دلار در تیر 1405 به 134 هزار تومان، در مرداد به 131 هزار تومان و در شهریور به 127 هزار تومان میرسد.
این یعنی از قله اردیبهشت تا پایان تابستان 1405، قیمت ارز 52 هزار تومان کاهش پیدا میکند. نسبت به سطح 179 هزار تومانی اردیبهشت، این افت معادل حدود 29 درصد است. چنین کاهشی در سناریوی سازمان برنامه، نتیجه تحقق توافق جامع و کاهش تحریمهاست؛ زیرا توافق میتواند از مسیر آزادسازی منابع ارزی، افزایش صادرات نفت، تسهیل مبادلات مالی و کاهش نااطمینانی، سمت عرضه ارز را تقویت کند.
سازمان برنامه همچنین توضیح میدهد که کاهش ریسکهای سیاسی میتواند انتظارات افزایشی را در بازار ارز تعدیل کند. بنابراین در این سناریو، کاهش نرخ ارز فقط به افزایش عرضه فیزیکی ارز مربوط نیست، بلکه به تغییر انتظارات و کاهش تقاضای احتیاطی نیز وابسته است.
قیمت دلار در نیمه دوم سال بین کانالهای 127 تا 130 هزار تومان تثبیت میشود
پاییز و زمستان 1405 در سناریوی سازمان برنامه، دوره تثبیت نسبی نرخ ارز و قیمت دلار است. پس از آنکه قیمت دلار در شهریور به 127 هزار تومان میرسد، در مهر نیز در همین سطح باقی میماند. سپس در آبان و آذر به 128 هزار تومان افزایش مییابد. در زمستان نیز قیمت دلار با شیبی بسیار محدود بالا میرود؛ قیمت دلار برای دی و بهمن 1405 هر دو 129 هزار تومان و اسفند 1405 معادل 130 هزار تومان برآورد شده است.
این مسیر نشان میدهد سازمان برنامه برای نیمه دوم سال 1405 سقوط آزاد قیمت دلار را پیشبینی نکرده، بلکه سناریوی اصلی آن «تثبیت در کانال 127 تا 130 هزار تومان» است. این نکته برای تحلیل بازار اهمیت دارد؛ زیرا نشان میدهد از نگاه سازمان برنامه، توافق میتواند شوک افزایشی ارز را تخلیه کند، اما سیاست ارزی مطلوب پساتوافق، ایجاد ثبات پایدار است نه کاهش شدید و ناپایدار نرخ ارز.
در گزارش اصلی سازمان برنامه و بودجه تاکید شده که اولویت بازار ارز پس از توافق باید حفظ ثبات نرخ رسمی ارز و حرکت به سمت نظام ارزی تکنرخی باشد. بنابراین پیام سیاستی این برآورد، تثبیت کنترلشده است، نه سرکوب نرخ ارز.
قیمت دلار تا پایان سال 1406 به سمت قله 148 هزار تومانی بالا میرود
برآورد سازمان برنامه برای سال 1406 نشان میدهد قیمت دلار پس از تثبیت در پایان 1405، وارد یک مسیر صعودی آرام میشود. قیمت دلار در فروردین 1406 معادل 134 هزار تومان، در اردیبهشت 136 هزار تومان و در خرداد 139 هزار تومان پیشبینی شده است. در تابستان نیز این روند تدریجی ادامه دارد؛ تیر 139 هزار تومان، مرداد 140 هزار تومان و شهریور 141 هزار تومان.
در نیمه دوم 1406، قیمت دلار بهآرامی بالاتر میرود و در مهر به 143 هزار تومان، آبان به 144 هزار تومان، آذر به 145 هزار تومان، دی به 146 هزار تومان، بهمن به 147 هزار تومان و اسفند به 148 هزار تومان میرسد. به این ترتیب، قیمت دلار در پایان 1406 همچنان پایینتر از قله 179 هزار تومانی اردیبهشت 1405 قرار دارد، اما نسبت به کف 127 هزار تومانی شهریور و مهر 1405 افزایش نشان میدهد.
این الگو نشان میدهد سناریوی سازمان برنامه و بودجه برای بازار ارز، کاهش شوکآمیز در سال 1405 و سپس تعدیل تدریجی در سال 1406 است. با این حال، خود سند تاکید میکند که این مسیر کاملا مشروط به حصول توافق نهایی، کاهش تحریمها و عدم بازگشت محدودیتهای ارزی و تجاری است.
223225
