محمدباقر تهرانی- ما امروزه گمان می کنیم خودروهایی که در کارخانه ها معتبر دنیا ساخته می شوند آزمایش های سخت گیرانه ای را برای نشان دادن میزان ایمنی پشست سر گذاشته اند اما در اوایل شکل گیری این صنعت چنین نبود و مواردی پیدا می شد که سهل انگاری، انکار وجود اشکال و یا ترجیح منافع سازندگان باعث ایجاد موارد وحشناکی از نا ایمنی در ساخت این وسیله نقلیه محبوب شده است.
فورد پینتوبه رغم ظاهر معمولی و بی خطر، اما فورد پینتو خطرناک ترین خودروایی است که تا کنون روانه بازار شده است. دلیل آن هم عجله ای بود که فورد برای رقابیت با محصولات رقبا داشت.
مخزن بنزین این خودرو به قدری ضعیف بود که با یک برخورد کوچک به عقب، بدنه مخزن پاره شده و اتومبیل به آتش کشیده می شد. همین ایراد باعث اتفاقات ناکوار زیادی شد. طبق برآوردهای انجام شده بین 500 تا 900 نفر در نتیجه این نقص قربانی شدند.
بدترین قسمت رسوایی فورد این بود که مشکل یا شده در مراحل پیش تولید، تشخیص داده شده بود. اما به رغم علم به این نقص در سیستم سوخت خودردو، کمپانی فورد به تولید این خودروی خطرناک ادامه داد و تا 8 سال تولید و فروش آن ادامه داشت. سرانجام در سال 1978 (1357) بعد از بالارفتن آمار قربانیان و شایع شدن خبرهایی در مورد نقص خطرناک در این خودرو، فورد ب اکراه یک و نیم میلیون اتومبیل از این نوع را که در بازار ها وجود داشت را جمع آوری کرد.
دسته موتور شورولتدر سال 1971 (1350) گروه جنرال موتورز آمریکا فراخوان جمع آوری 6 میلیون و 700 هزار دستگاه شورولت را بخاطر نقص در ایمنی دسته موتور صادر کرد. در آن زمان این بزرگترین فراخوان جمع آوری تاریخ اتومبیل سازی بود.
اما مشکل دسته موتور چه بود؟ طبق گزارش هایی که جمع آوری شده بود جنس این دسته موتور ها بسیار ضعیف و آماده شکسته شدن بود. نتیجه خطرناک شکسته شدن دسته موتور این خودرو این بود که از یک طرف، خطوط انتقال نیرو به ترمز ها بریده می شد و از طرف دیگر باعث گیر کردن دریچه گاز می شد در نتیجه اتومبیل سرعت می گرفت بدون این که ترمز داشته باشد.
ایراد در دنده اتومات فوردخطای بعدی که در کارخانه فورد منجر به رسوایی شد برمی گردد به مشکلی که در دنده اتومات این خودرو بود. به این شکل که وقتی خودرو در دنده پارک قرار می گرفت ناگهان به سمت عقب می پرید. در نتیجه حوادثی که از این خطا بوجود آمد 130 نفر جان خود را از دست دادند.
بدتر از همه این که این ایراد تا 15 سال در خودروهای تولیدی این کارخانه وجود داشت تا در سال 1980 پی به وجود آن بردند. طبق برآوردها حدود 20 میلیون دستگاه تولیدی کمپانی فورد با این ایراد روانه بازار شد.
باورنکردنی این که فورد با دولت هماهنگ کرد تا این 20 میلیون خودرو جمع آوری نشود به جای آن برچسب هشداری زده شود که در آن نحوه جلوگیری از بروز فاجعه از این خطای محرز توضیح داده شده است. این بدترین و ضعیف ترین عملکرد در برابر یک خطای فنی مربوط به خودروسازان آمریکایی بود.
سوییچ احتراق فورددر سال 1996 (1375) دادگاه بار دیگر کمپانی فورد را به فراخوان خودروی معیوب وادار کرد؛ این بار 8 میلیون دستگاه.
نقص سوییچ اتومبیل میلیون ها نفر در بین سالهای 1988 (1367) تا 1993 (1372) گزارش شد مبنی بر این که سوییچ اتومبیل شان خود به خود آتش می گیرد حتی وقتی که موتور اتومبیل خاموش است. خوشبختانه این ایراد حوادث مرگباری رقم نزد اما بعضی از مالکان دچار مجروحیت سطحی شدند و گاه صدماتی به اموال اطراف اتومبیل یا پارکینگ افراد بواسطه آتش سوزی بوجود آمده ایجاد شد.
شتاب ناخواسته در تویوتایکی از وحشتناک ترین رسوایی های کارخانجات خودروسازی که اخیرآ هم بروز پیدا کرده ( در سال 2010 )، مربوط است به کمپانی تویوتا. سال ها قبل از این تاریخ زمزمه هایی به صورت شایعه انتشار یافت مبنی بر این که بعضی از تولیدات تویوتا بطور ناگهانی و غیر قابل کنترلی شتاب می گیرند.
در یک حادثه دلخراش مردی با 911 تماس گرفت و وحشت زده از این خبر داد که اتومیلش ناگهان بطور سرسام آوری سرعت گرفته و در حال حرکت با سرعت 201 کیلومتر در ساعت در بزرگراه است. او توضیح داد که با خانواده اش در اتومبیل گیرافتاده و سرعت بالای آن قابل کنترل نیست. این مکالمه ناگهان با شنیده شدن صدای وحشتناک تصادف خاتمه یافت و متاسفانه همه سرنشینان این خودروی تویوتا کشته شدند.
کمپانی تویوتا در ابتدا رانندگان را مقصر اعلام کرد سپس اینطور توجیه کرد که فرش لاستیکی خودرو زیر پدال گاز جمع می شود و این حوادث بوجود می آید. بعدا که ثابت شد که خطای مشخص مکانیکی وجود دارد سعی کردند موضوع را بپوشانند و برای این که تحت تعقیب محاکم قضایی قرار نگیرند حاضر شدند یک میلیارد و 200 میلیون دلار غرامت پرداخت کنند.
تایرهای فایراستون فورددر اوایل دهه 2000 میلادی بار دیگر کمپانی فورد بخاطر یک رسوایی مرگبار مجبور به فراخوان تولیدات خود شد. این بار بخاطر این که تایر خودروهای شاسی بلند فورد ناگهان در حال حرکت می ترکیدند.
در این مورد اغلب در سرعت بالا خودروها به علت جدا شدن نخ ها و رشته های تایر باعث نازک شدن حجم تایر و در نهایت انفجار تایر شده و در نتیجه اتومبیل واژگون می شد. گزارش شده به علت این نقص و حوادثی که به دنبال آن پدید آمده بیش از 200 نفر کشته شده اند.
بعد از این رسوایی هر دو کمپانی فورد و فایراستون دیگری را عامل بروز این حوادث معرفی کرد و در نهایت در سال 2002 (1381) کمپانی فورد به شراکتش با کمپانی تایر سازی فایراستون خاتمه داد.
کیسه هوای تاکاتاده ها میلیون اتومبیل از ایربگ های تاکاتا استفاده می کردند اما بخاطر ایرادی که در این ایربگ ها بود و باعث حوادث مرگبار می شد، بزرگترین فراخوان خودروهای معیوب در تاریخ خودروسوزی را رقم زد.
بعدا تایید شد که مدیران کمپانی تاکاتا از این مشکل در تولیداتشان با خبر بودند و سالها آن را مخفی کرده بودند. اکنون این کمپانی ورشکسته شده و مراحل قضایی در مورد شکایت از آن در آمریکا در حال پیگیری است.
این ایربگ ها زمانی که فعال می شدند خورد شده و قطعات ریز فلزی داخل آن به سمت فردی که در چند سانتیمتری آن ها قرار داشت پاشیده می شد. به عنوان نمونه یک جوان 26 ساله در اثر یک تصادف جزيی که ایربگ را فعال کرده بود، کشته شد. طبق بررسی های بعمل آمده حداقل 20 نفر در نتیجه انفجار این کیسه های هوا کشته شده و صدها نفر نیز تا آخر عمر از صدمات ناشی از آن رنج می برند.
این ایربگ ها بصورت 50-50 شانس بروز حادثه دارند یعنی در موارد مساوی بروز حادثه هم اتفاق افتاده که مشکلی به وجود نیاورده اند و برآورد می شود ده ها هزار اتومبیلی که از این کیسه های هوا استفاده می کنند در حال تردد هستند.
فراخوان خودروهای جی امدر سال 2014 (1393) مدیر اجرایی جنرال موتورز (جی ام) اعلام کرد که تقریبا 3 میلیون دستگاه از تولیدات این کارخانه بخاطر یک ایراد خطرناک باید فراخوانده شوند. ممکن است این ایراد از سالها قبل وجود داشته اما مدیریت سابق کمپانی چنین نکرد.
ایراد مذکور مربوط می شد به مشکل در سوییچ احتراق موتور که باعث خاموش شدن موتور در سرعت بالا می شد. در نتیجه امکانات امنیتی خودرو از قبیل ترمز ضد قفل و ایربگ ها از کار می افتادند. تا سال 2019 (1398) گزارش شد که بر اثر این نقص، 124 نفر کشته شده اند.
اسناد نشان می داد که مسيولان جنرال موتورز حداقل از سال 2001 (1380) از این قضیه خبر دادشته اند. طبق این اسناد آن ها از سال 2006 (1375) شروع کردند به جایگزینی خودروهای معیوب با مدل های ایمن. آن ها به نمونه های جدید و ایمن همان شماره سریال نمونه معیوب را دادند و به مالکان خودروها هم اطلاع ندادند تا این نقص شناخته نشود. و این جریان باعث شد رانندگان با خودروهای قدیمی معیوب و خطرناک رانندگی کنند.
رسوایی فولکس واگندر سال 2015 ( 1394) تلاش کمپانی فولکس واگن برای فریب مردم دنیا از طریق تقلب برای گذراندن تست های آلودگی هوا افشا شد.
در دنیا استانداردهای اجباری برای رعایت عدم آلودگی هوا وجود دارد که از طرق تست هایی این نکته آزمایش می شود. اما فولکس واگن در بیش از 10 میلیون دستگاه از محصولات خود نرم افزاری نصب کرد که در تست ها، میزان آلایندگی هوا مطابق استانداردهای جهانی نشان داده شود.
آزمایش های انجام شده نشان می دهد این خودروهای دست کاری شد تا 40 برابر میزان استاندرد جهانی، آلودگی هوا ایجاد می کنند.
هک فیات کرایسلردر سال 2015 (1394) فیات کرایسلر برای یک میلیون 400 هزار دستگاه فرخوان صادر کرد. علت این فراخوان این بود که محققان مستقل در یافته بودند که نرم افزار کنترل این خودرو قابلیت هک شدن و در نتیجه به دست گرفتن کنترل خودرو توسط دیگران را دارد.
محققان امنیتی کنترل یک جیپ کروکی را به دست گرفتند و نشان دادند سیستم ارتباط اینترنتی و همینطور رادیوی دیجیتال این خودرو را از راه دور در دست دارند.
با این حال فیات کرایسلر اعلام کرد که نقض امنیت نرم افزاری خودرو هم به صرف زمان زیادی و هم دانش گسترده نیاز دارد.
منبع: استاراینسایدر
22748
