روز کتاب و کتابخوانی در 24 آبان ماه و درسال 1372 تعیین شد وهمچنین این روز به عنوان یکی از روزهای هفته کتاب نیز شناخته میشود. در این روز، فعالیتها و رویدادهای متنوعی در سراسر کشور به منظور ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی برگزار میشود. روز کتابخوانی به عنوان یک فرصت برای توجه به اهمیت کتاب و خواندن، ترویج فرهنگ کتابخوانی و افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت منابع نوشتاری، ارزش قرايت و دستیابی به دانش و اطلاعات مورد استفاده قرار میگیرد.
به همین بهانه گسترش نیوز به بررسی بعد اقتصادی کتاب و کتابخوانی پرداخته است که در ادامه این گزارش میخوانیم.
مهمترین دغدغه برای کتاب قیمت کاغذ استکاغذ جزء اصلیترین مواد اولیه برای انتشار کتاب است و همواره از درجه اهمیت بالایی برخوردار است. قیمت کاغذ برای رسانههای نوشتاری نیز حايز اهمیت است و همیشه به عنوان یک دغدغه بزرگ به آن پرداخته میشود. طی آخرین گزارشها از مهر ماه سال جاری قیمت یک بسته کاغذ A4 با کاهش حدود 30 هزار تومانی به حدود 140 هزار تومان و قیمت یک بند کاغذ با کاهش حدود 300 هزار تومانی نسبت به ابتدای سال به حدود یک میلیون و 300 هزار تومان رسیده است.
به گفته حمید نیکدل ريیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا تهران، کاهش قیمت کاغذ در بازار به دلیل کاهش قیمت جهانی و تامین بخشی از نیاز ارزی است. او همچنین هشدار داده است که در صورتی که واردکنندگان با مشکلات ارزی مواجه شوند، ممکن است قیمت کاغذ افزایش یابد. حدود 80 درصد محصولات در صنعت کاغذ و مقوا وارداتی هستند و مانند سایر بخشهای اقتصادی، با مشکلات تامین ارز روبرو هستند. اما اخیرا تامین بخشی از نیازهای ارزی صنعت کاغذ و مقوا تامین شده است که از افزایش قیمت کاغذ جلوگیری کرده است. همچنین، قیمت جهانی کاغذ نیز در ماههای اخیر حدود 150 دلار برای هر تن کاهش یافته است که تاثیری بر بازار قیمت کاغذ داشته است.
وضعیت قیمت کتاب در بازارقیمت کتابها در طول زمان تغییر خواهد کرد و افزایش قیمت در برخی موارد قابل توجیه است. بررسی قیمت کتابهای عرضه شده در شش ماه اول سالهای 1399 تا 1402 نشان میدهد که قیمت کتاب در سال 1401 به طور قابل توجهی افزایش یافته است. به عنوان مثال، میانگین قیمت کتاب در شش ماه اول سال 1400 حدود 51 هزار تومان بوده است و در سال بعد به نزدیکی 71 هزار تومان رسیده است. در سال 1402، قیمت کتاب به بیش از 115 هزار تومان رسیده و در طول یک سال، افزایش قیمتی حدود 200 درصدی را تجربه کردهایم.
حجم اقتصادی بازار نشر در شش ماه ابتدایی سال جاری حدود 5 هزار میلیارد تومان بوده است، در حالی که در سالهای قبل به ترتیب 1600.2400 و 3600 میلیارد تومان بوده است. در شش ماه ابتدایی سال جاری، تعداد عناوین تولید شده در بازار نشر وضعیت مطلوبی از نظر اعداد و ارقام داشته است. طبق آمارهای منتشر شده توسط خانه کتاب و ادبیات ایران در تارنمای رسمی خود، نزدیک به 49 هزار عنوان جدید تالیفی یا ترجمهای وارد بازار نشر شدهاند و 31 هزار و 759 عنوان هم تجدید چاپ شده است. این آمار براساس گزارشهای آماری مذکور تهیه شده است.
افزایش قیمت کتابها در چهار سال اخیر منجر به کاهش تیراژ آنها شده است. طبق آمارها، تیراژ کتابها در میانگین از یک هزار و 250 نسخه در چهار سال گذشته به 892 نسخه در شش ماه اول سال جاری کاهش یافته است. از بین 12 گروه موضوعی که خانه کتاب و ادبیات ایران تعریف کرده است، کتب مربوط به کودکان و نوجوانان بیشترین تیراژ را داشتهاند. تعداد تیراژ کتب کودک و نوجوان در سال 1399 حدود 14 میلیون نسخه بوده و در سال جاری به 12 میلیون نسخه کاهش یافته است. این آمار شامل کتبی است که به صورت افست یا زیرزمینی چاپ و منتشر میشوند.
