به گزارش خبرنگار مهر، هم‌زمان با پیش‌بینی بارندگی‌های بیش از نرمال در پاییز و زمستان، شناسایی گلوگاه‌های عبور جریان آب و رفع موانع موجود در مسیر رودخانه‌ها و مسیل‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ چراکه محدودیت ظرفیت عبور آب در برخی مقاطع می‌تواند هنگام بارندگی‌های شدید، موجب پس‌زدگی جریان و افزایش خطر سیلاب شود.
شناسایی 400 نقطه حادثه‌خیز در استان تهران
راما حبیبی، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی درباره بارندگی‌های فصل پاییز و زمستان اظهار کرد: بر اساس اعلام همکاران در سازمان هواشناسی، پیش‌بینی شده است که امسال در کشور بارندگی‌های بیش از نرمال داشته باشیم و بر همین اساس، مجموعه‌ای از اقدامات برای آمادگی در برابر شرایط احتمالی در دستور کار قرار گرفته است.
وی رصد و پایش نقاط حادثه‌خیز را از جمله این اقدامات دانست و گفت: در استان تهران حدود 400 نقطه حادثه‌خیز شناسایی شده که مربوط به تقاطع رودخانه‌ها و مسیل‌ها با جاده‌ها، معابر و سایر مسیرهای عبوری است. این نقاط از نظر مقیاس متفاوت هستند و هم موارد کوچک و هم موارد بزرگ را شامل می‌شوند.
حبیبی با توضیح درباره ماهیت این نقاط افزود: برخی تقاطع‌ها به‌صورت هم‌سطح و برخی دیگر به‌صورت غیرهم‌سطح و از طریق کالورت‌ها و زیرگذرها اجرا شده‌اند. در بعضی از این مقاطع، به دلیل رعایت نشدن ملاحظات فنی و استانداردهای لازم هنگام ساخت، ظرفیت عبور آب متناسب با حجم جریان مورد انتظار نیست و در نتیجه، هنگام افزایش جریان رودخانه یا مسیل، احتمال پس‌زدگی آب وجود دارد.
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران ادامه داد: حدود نیمی از نقاط شناسایی‌شده به برخی دستگاه‌ها و سازمان‌های مسيول ساخت جاده‌ها و ایجاد فضاهای شهری مربوط است. این موارد به دستگاه‌های ذی‌ربط، از جمله شهرداری‌ها و اداره راه، اعلام شده تا بررسی‌های لازم انجام شود و نقاط نیازمند اصلاح، بازسازی یا بهسازی در دستور کار قرار گیرند.
وی با اشاره به معیارهای فنی طراحی این مقاطع تصریح کرد: عرض زیرگذر و مسیر عبور آب باید متناسب با عرض استاندارد بستر رودخانه و دبی‌های مبنای طراحی، از جمله دبی‌های مربوط به دوره بازگشت 50 و 100 ساله، در نظر گرفته شود. اگر بارندگی‌های شدید موجب افزایش جریان آب به بیش از ظرفیت طراحی یک مقطع شود، امکان عبور کامل جریان وجود نخواهد داشت.
حبیبی همچنین درباره نقاط حادثه‌خیز مرتبط با اشخاص گفت: حدود 100 مورد از این نقاط به افراد مربوط است که برای آن‌ها اخطار صادر شده است. بخشی از این موارد بازسازی و احیا شده و بخش دیگری نیز در دست اقدام قرار دارد.
لایروبی رودخانه‌ها و مسیل‌های اولویت‌دار
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران، لایروبی رودخانه‌ها و مسیل‌ها را از دیگر اقدامات این شرکت برای آمادگی در برابر بارندگی‌های احتمالی عنوان کرد و گفت: رودخانه‌ها و مسیل‌هایی که از نظر شرکت اهمیت بیشتری دارند، به‌ویژه مسیرهای واقع در محدوده‌های شهری، در اولویت برنامه‌های لایروبی قرار گرفته‌اند.
وی افزود: طی ماه‌های گذشته، برنامه‌های لایروبی در بخش‌هایی از استان تهران، از جمله شمیرانات، تهران و شهرستان پاکدشت، دنبال شده است و این اقدامات در نقاط موردنیاز ادامه خواهد داشت.
حبیبی با اشاره به برخی رودخانه‌های مهم استان اظهار کرد: رودخانه‌های کرج، کن و فرحزاد از جمله مسیرهایی هستند که به دلیل اهمیت آن‌ها از نظر عبور جریان آب در محدوده‌های شهری، رصد و کنترل شده‌اند و در بخش‌هایی که نیاز به لایروبی وجود داشته، اقدامات لازم انجام شده یا در دستور کار قرار گرفته است.
وضعیت گلوگاه‌های سیلابی امامزاده داوود
حبیبی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تکرار سیلابی مشابه سیل امامزاده داوود در صورت وقوع بارندگی‌های شدید گفت: در محدوده امامزاده داوود، گلوگاه‌هایی وجود داشت که برای عبور جریان آب مشکل ایجاد می‌کرد. این نقاط با همکاری دستگاه‌های مربوطه بازگشایی شده و عرض معبر افزایش یافته است.
وی افزود: با بازبینی و اصلاح این گلوگاه‌ها، امکان عبور ایمن‌تر سیلاب در آن محدوده فراهم شده است. در سایر نقاطی نیز که شناسایی شده بودند، اقدامات اصلاحی انجام شده و بخشی از این اقدامات همچنان ادامه دارد.
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای تهران با تاکید بر تاثیر شرایط بارندگی بر میزان خطر سیلاب اظهار کرد: میزان سیلاب، مقدار بارندگی و زمان تمرکز بارش در یک محدوده، همگی در شرایط نهایی موثر هستند و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن این عوامل درباره پیامدهای احتمالی اظهارنظر قطعی کرد.
بر اساس این اظهارات، شرکت آب منطقه‌ای تهران شناسایی نقاط حادثه‌خیز، پیگیری اصلاح گلوگاه‌های عبور آب و لایروبی رودخانه‌ها و مسیل‌های اولویت‌دار را از جمله اقدامات خود برای آمادگی در برابر بارندگی‌های احتمالی عنوان کرده است؛ با این حال، میزان اثربخشی این اقدامات در کاهش خطر سیلاب به وضعیت هر مقطع، ظرفیت عبور جریان و شدت و نحوه وقوع بارندگی بستگی دارد.
