مدتی است فعالان کارگری نسبت به طرحی تازه هشدار میدهند: افزایش سهم حق بیمه کارگران ساختمانی از 7 درصد به 13.5 درصد. این طرح در شرایطی مطرح شده که اصلاحیه ماده 5 بیمه کارگران ساختمانی هنوز به نتیجه نرسیده، سهمیه بیمه این کارگران همچنان محدود است و قطع بیمه در جریان بازرسیهای غیرمنصفانه ادامه دارد.
منشاء طرح؛ تامین اجتماعی در کانون انتقاداکبر شوکت، ريیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی، میگوید هیچ نمایندهای مسيولیت ارايه این طرح را نپذیرفت و در نهایت مشخص شد که سازمان تامین اجتماعی آن را در قالب «اصلاحات پارامتریک» به مجلس داده است. مهدی اسماعیلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز تایید کرده که تامین اجتماعی خواستار افزایش دو برابری سهم بیمه کارگران شده تا منابع لازم برای پوشش 400 هزار کارگر ساختمانی تامین شود.
دست در جیب کارگران؛ مشکل 18 ساله بیمهقانون بیمه اجتماعی کارگران ساختمانی از سال 1386 تصویب شد اما پس از 18 سال هنوز به طور کامل اجرا نشده است. مجلس در اصلاحیه ماده 5 سهم سازمان تامین اجتماعی از پروانههای ساختمانی را از 15 درصد به 25 تا 30 درصد افزایش داد، اما مشکل بیمه کارگران همچنان پابرجاست. تامین اجتماعی به بهانه کمبود منابع، بیمه بسیاری از کارگران را قطع کرده و سهمیههای بیمهای را محدود نگه داشته است. اکنون نیز با طرح افزایش سهم حق بیمه به 13.5 درصد، این سازمان عملا قصد دارد کمبود منابع را از جیب کارگران جبران کند؛ در حالی که بسیاری از کارگران ساختمانی حتی پرداخت سهم 7 درصدی را به سختی انجام میدهند.
مشاغل سخت، حوادث بالا و بیمهای که قطع میشودشوکت با انتقاد از این رویکرد میگوید: طبق قانون، سهم کارگر از حق بیمه 7 درصد و سهم کارفرما 23 درصد است و مجلس نمیتواند این قانون بالادستی را تغییر دهد. او تاکید میکند کارگران ساختمانی یکی از سختترین و زیانآورترین مشاغل کشور را دارند؛ 7 درصد کل شاغلان کشور کارگر ساختمانی هستند اما 50 درصد حوادث کار مربوط به آنان است. روزانه دو تا سه نفر جان خود را از دست میدهند و بسیاری دچار قطع عضو یا قطع نخاع میشوند. در چنین شرایطی، افزایش سهم بیمه اقدامی «ظالمانه و ناعادلانه» است.
همدستی با کارفرمایان؛ تجربه اصلاحیه ماده 5فعالان کارگری معتقدند دولت و مجلس بارها در کنار کارفرمایان ایستادهاند. نمونه آن اصلاحیه ماده 5 بیمه کارگران ساختمانی بود که پس از کشمکشهای چندساله در سال 1402 تصویب شد اما نتوانست منابع کافی برای بیمه کارگران فراهم کند. حالا نیز تامین اجتماعی به جای اجرای کامل قانون، طرح افزایش سهم بیمه کارگران را پیشنهاد داده است؛ اقدامی که به باور کارگران، بار دیگر نشاندهنده ترجیح منافع کارفرمایان بر حقوق کارگران است.
