برترینها: روزی روزگاری، برنامهنویسی نشست پای سیستم تا برای اپلیکیشن برترینها، قیمت سکه رو نمایش بده. اونموقع سکه 40 میلیون تومن بود و همه چیز آروم بود. برنامهنویس گفت «بذار از Int استفاده کنم، هم سبکتره هم سریعتر». کسی وقت نکرد بپرسه: «آقا این عدد تا کجا میتونه بره بالا؟» چون اونموقع کسی فکرشم نمیکرد قیمت سکه یه روز از ظرفیت یه متغیر کامپیوتری هم رد بشه.
خب حالا بریم سراغ خود ماجرا، برای اونایی که با برنامهنویسی غریبهان: تصور کنید یک باکس دارید که رویش نوشته «حداکثر ظرفیت: 2 میلیارد و 147 میلیون». هر عددی که بخواید داخلش بذارید، تا همون سقف جا میشه. این باکس همون «Int» هست. مهندسا وقتی این باکس رو طراحی کردن، فکر میکردن هیچوقت قرار نیست چیزی اینقدر بزرگ بشه که این باکس جا نده. ولی اقتصاد ایران انگار با هیچ باکسی میونه نداره.
قیمت سکه رفت رفت رفت... و رسید به 2 میلیارد و 200 میلیون تومن. یعنی از اون باکس رد شد. برنامه از اون سمت، رسما دستپاچه شد؛ وقتی خواست این عدد بزرگ رو توی همون باکس کوچیک جا بده، بهجای اینکه یه عدد عجیب و غریب نشون بده، اصلا از کار افتاد. یه خطای فنی به اسم «کست» (Cast) خورد؛ یعنی همون لحظهای که برنامه میخواست عدد رو تبدیل کنه، دستش رو گذاشت رو قلبش و گفت «من این عدد رو نمیشناسم!» و کل بخش نمایش قیمتها، خالی موند. نه عدد درست، نه عدد غلط، نه حتی یه منفی بامزه؛ فقط سکوت.
اینجاست که میتونیم اون داستان خیالی رو تعریف کنیم:
یک شب، سرور اپلیکیشن نشسته بود و داشت آروم آروم قیمتهای جدید سکه رو تحویل میگرفت. عدد که از مرز 2 میلیارد و 147 میلیون رد شد، باکس Int با خودش گفت «من که ظرفیتم همینه، بقیهش به من ربطی نداره» و کلا از قبول کردن عدد امتناع کرد. برنامه هم که دید نمیتونه این عدد رو جا بده، بهجای دردسر، بخش قیمتها رو کلا از صفحه پاک کرد؛ انگار بگه «اصلا من امشب سکه نمیشناسم». کاربرا صبح اپ رو باز کردن، جای قیمت سکه یهجای خالی دیدن. یکی تو کامنتها نوشته بود: «بالاخره یه چیزی تو این اپ گموگور شد، هرچند خود قیمته!»
و نتیجهی اخلاقی داستان برای خوانندهی عادی: وقتی تورم انقدر قدرتمنده که حتی حافظهی کامپیوترها هم نمیتونن جلوش دووم بیارن، بعضی وقتا کامپیوتر ترجیح میده اصلا چیزی نگه، تا اینکه دروغ بگه. از سقف حقوق کارمندا گرفته تا سقف یه متغیر عددی ساده، هیچکدوم جلوی این قیمتها دووم نیاوردن؛ فرقش اینه که این یکی، لااقل با آبرو کنار کشید.
