انتظار میرود سال آینده تولید گاز میدان «ساکاریا» حدود 3 تا 4 میلیارد متر مکعب باشد و تا سال 2026 به ظرفیت نهایی 14 میلیارد متر مکعب برسد؛ درست زمانی که قرارداد 25 ساله گازی ایران و ترکیه منقضی خواهد شد.
ترکیه اوت 2020 موفق به کشف این میدان با ذخایر 540 میلیارد متر مکعب در آبهای عمیق دریای سیاه شد.
اما ترکیه درست یک سال پس از کشف این میدان، فورا قراردادهای توسعه این پروژه 10 میلیارد دلاری را با شرکتهای «وود» و «شلومبرژره» آمریکا، «سایپم» «ایتالیا، سابسی 7» بریتانیا و دیگر شرکتهای غول غربی آغاز کرد و ظرف کمتر از یک سال آینده نیز تولید گاز آغاز خواهد شد.
چنین زمان کوتاهی میان کشف یک میدان و راهاندازی آن در دنیا تقریبا بیسابقه است، اما با توجه به اوجگیری قیمتهای جهانی گاز و جهش 24 درصدی مصرف داخلی گاز ترکیه طی سال 2021، انتظار میرفت که توسعه این پروژه در اولویت دولت باشد.
معلوم نیست بعد از رسیدن ظرفیت تولید سالانه این میدان به 14 میلیارد متر مکعب در سال 2026، آیا ترکیه تمایلی به تمدید قرارداد 25 ساله گازی با ایران خواهد داشت یا نه؛ ضمن اینکه انتظار میرود شکاف کسری گاز ایران در فصل زمستان طی سالهای پیش رو به شدت افزایش یابد و توان این کشور نیز برای صادرات گاز در هالهای از ابهام است.
وضعیت مبهم ایرانخیز ترکیه برای کاهش واردات سوختهای فسیلی در حالی است که میدان گازی پارس جنوبی ایران که سهمی 70 درصدی در تولید گاز این کشور دارد، از سال آینده وارد نیمه دوم عمر خود میشود و بنابر گزارشهای خود وزارت نفت، هر سال به میزان 10 میلیارد متر مکعب از تولید آن کاسته خواهد شد.
ایران برای جلوگیری از افت تولید، نیاز به راهاندازی حداقل 10 سکوی 20 هزار تنی (10 برابر سکوهای فعلی) با قابلیت حمل 2 کمپرسور عظیم برای هر کدام دارد که تکنولوژی ساخت آن فقط در دست چند شرکت غربی است.
انتظار افت تولید ایران از پارس جنوبی در حالی است که قطر با کمک شرکت توتال کمپرسورهای عظیم سوار بر سکوهای 20 هزار تنی را سالها پیش راهاندازی کرده و روز 23 خرداد نیز اولین قرارداد طرح توسعه این میدان برای افزایش 30 درصدی تولید و مایعسازی گاز را با شرکت توتال امضا کرد.
اگر ایران تا همین تاریخ نتواند سکوهای عظیم را در بخش ایرانی پارس جنوبی نصب کند، تولید گازش حدود 50 میلیارد متر مکعب افت خواهد کرد.
ایران سال گذشته 255 میلیارد متر مکعب تولید گاز داشت که 70 درصد آن از پارس جنوبی استخراج شده بود.
همچنین قرارداد 25 ساله صادرات گاز ایران به ترکیه نیز سال 2026 به اتمام خواهد رسید؛ زمانی که ایران با سقوط تولید گاز مواجه خواهد شد.
