شتران با محسنی نیکوگفتار پرواز کرد: اما با سوخت ناپایدار!

به گزارش نبض بورس، در حالی‌که شرکت پالایش نفت تهران در فصل نخست 1404 با رشد چشمگیر سود خالص مواجه شد، بررسی دقیق صورت‌های مالی نشان می‌دهد این جهش بیشتر وام‌دار عوامل بیرونی و ناپایدار بوده تا اصلاحات درون‌سازمانی. افزایش نرخ ارز، رشد قیمت جهانی نفت و سهم بالای درآمد‌های غیرعملیاتی، کیفیت سود را زیر سوال برده‌اند. نسبت پایین جریان نقد عملیاتی به سود خالص و جهش نامتناسب هزینه‌های عمومی و اداری، زنگ هشداری است برای مدیران جدید شتران: سود اگر بر پایه‌های لرزان بنا شود، دوام نخواهد داشت.

شرکت پالایش نفت تهران سهامداران خود را برای شرکت در مجمع عمومی عادی در روز یکشنبه به تاریخ 12 مرداد 1404 فراخوانده است. سود خالص شتران با مدیریت عاملی عباس محسنی نیکوگفتار در 3 ماهه منتهی به خرداد 1404 معادل 14 همت گزارش شد و رشد 253 درصدی را نسبت به دوره مشابه قبل تجربه نمود. اما این رشد سود چگونه حاصل شد و آیا می‌تواند پایدار باشد؟ این بار کیفیت سود شتران زیرذره بین نبض بوس قرار گرفت.

عباس محسنی نیکوگفتار از آذر 1403 به عنوان مدیرعامل پالایشگاه نفت بندرعباس منصوب و جایگزین محسن ایران زاد شد.

درآمد عملیاتی 3 ماهه شتران 53% افزایش داشت و با افزایش پایین‌تر و معادل 43% در بهای تمام شده، سود عملیاتی با رشد 304 درصدی به حدود 12 هزار میلیارد تومان نزدیک شد.

از دیگر نکات قابل توجه گزارش 3 ماهه میتوان به افزایش بیش ازنرخ تورم و معادل 60 درصدی هزینه‌های فروش، عمومی و اداری اشاره نمود که این قلم را به بیش از 600 میلیارد تومان رساند.

در نهایت شتران با حدود 54 همت سرمایه ثبتی، به ازای هر سهم 192 ریال سود شناسایی کرد که با رشد 253 درصدی نسبت به دوره مشابه قبل مواجه شد. این رشد سود عمدتا به لطف افزایش 67 درصدی نرخ تسعیر ارز، کاهش 13 درصدی نرخ‌های جهانی و افزایش 4 درصدی عملکرد پالایش نفت خام و افزایش 55 درصدی کرک اسپرد جهانی پالایش نفت خام بوده است که این رشد سود نمی‌تواند با شدت و حدت پایدار باشد.

گفتنی است حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص شرکت در 3 ماهه با رشد همراه بوده است.

عملکرد شرکت در سال 1403 چنگی به دل نمی‌زد. شتران در 12 ماهه منتهی به اسفند 1403، 344 همت فروخت و با سرعت بیشتر بهای تمام شده، سود ناخالص با رشد 14 درصدی به 24 همت نزدیک شد. سود عملیاتی نیز به لطف رشد 187 درصدی سایر درآمد‌های عملیاتی، با 24% رشد به 25 همت رسید. اما در نهایت درآمد‌های غیر عملیاتی به عنوان بخش ناپایدار درآمد با کاهش 59 درصدی تا 3492 میلیارد تومان کاهش یافت که همچنان 14% بیشتر از سود عملیاتی شرکت بود. طبیعی است رشد سودی که عمدتا از محل نا پایدار و بی ارتباط به عملیات اصلی شرکت است نمی‌تواند مستمر باشد. سود خالص شتران در سال 1403 در نهایت با کاهش 4 درصدی و با 447 ریال به ازای هر سهم به کار خود پایان داد.

شتران در مجمع عمومی عادی مربوط به سال 1402، 260 ریال به ازای هر سهم بین سهامداران توزیع نمود که معادل 40 درصد سود هر سهم بوده است. به موجب تبصره ماده 45 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، تخفیف 5 درصدی خوراک شرکت‌های پالایش نفت و میعانات گازی مشروط به اختصاص 40% از سود خالص سالانه این شرکت‌ها به حساب اندوخته سرمایه‌ای مخصوص طرح‌های کیفی سازی و توسعه زنجیره پایین دستی همان شرکت است. در نتیجه سقف تقسیم سود پالایشی‌ها نمی‌تواند بیش از 60% باشد.

شرکت پالایش نفت تهران در سه‌ماهه ابتدایی سال 1404 عملکرد مالی چشمگیری از خود نشان داد و سود خالص آن با رشد 253 درصدی به 14 همت رسید. با وجود این جهش قابل توجه، بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که این رشد بیش از آنکه ریشه در اصلاحات ساختاری یا مدیریت اثربخش داشته باشد، ناشی از عوامل بیرونی و ناپایدار بوده است؛ از جمله افزایش نرخ ارز، رشد قیمت‌های جهانی نفت و کرک اسپرد، که همگی در کنترل شرکت نیستند.

اگرچه حاشیه سود ناخالص شرکت پس از چند سال افت، در بهار 1404 بهبود یافته، اما افزایش شدید هزینه‌های فروش، عمومی و اداری، کیفیت پایین سود، وابستگی فروش شرکت به بازار داخلی و ترکیب محصولاتی همچون بنزین و نفت کوره، در کنار محدودیت‌های تامین خوراک، فرسودگی تجهیزات و مسايل زیست‌محیطی، مواردی هستند که باید با مدیریت جدید تحت کنترل درآیند.

در مجموع، هرچند صورت‌های مالی نشانگر یک فصل درخشان برای شتران هستند، اما استحکام بنیاد‌های این رشد همچنان مورد تردید است. پایداری سود مستلزم کاهش وابستگی به درآمد‌های غیرعملیاتی، ارتقاء کیفیت سود، بهینه‌سازی هزینه‌ها و اتکا به عوامل درون‌سازمانی است. موفقیت واقعی زمانی حاصل می‌شود که شرکت از مسیر اصلاحات ساختاری و رشد پایدار عبور کند، نه صرفا با بهره‌برداری از فرصت‌های مقطعی بازار.