نوسانات بازارجهانی اوره

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، کارشناسان واحد تحلیل تامین سرمایه امید در گزارشی، محرک‌های رشد و محدوده کننده این ماده در بازار جهانی را نام بردند و نوشتند:

پیش‌بینی رشد تولید اوره تا سال 2050 تحت تاثیر عوامل متعددی قرار می‌گیرد که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از :

1. عوامل محرک رشد تولید اوره

افزایش تقاضا برای کود های شیمیایی: با رشد جمعیت جهانی (پیش‌بینی 9.7 میلیارد نفر تا 2050)، نیاز به افزایش تولیدات کشاورزی و استفاده از کود های نیتروژنه مانند اوره برای تامین امنیت غذایی افزایش می‌یابد.

تقاضا در بخش صنعتی: اوره در تولید مایعات کاهش دهنده آلایندگی (AdBlue) برای خودروهای دیزلی استفاده می‌شود. با تشدید مقررات زیست‌محیطی (مانند استانداردهای یورو 7)، تقاضا در این بخش رشد خواهد کرد.

توسعه کشاورزی در کشورهای در حال توسعه: کشورهای آفریقایی و جنوب آسیا که هنوز مصرف کود پایینی دارند، ممکن است با بهبود زیرساخت‌ها و افزایش آگاهی، تقاضای اوره را افزایش دهند.

2. عوامل محدود کننده رشد

انتقال به کشاورزی پایدار: فشارهای زیست‌محیطی ناشی از آلودگی نیترات (مانند اوتریفیکاسیون) و انتشار گازهای گلخانه‌ای (CO2 و N2O) ممکن است سیاست‌ها را به سمت کاهش استفاده از کود های شیمیایی سوق دهد.

جایگزینی با کودهای هوشمند: توسعه فناوری‌های جدید مانند کودهای آهسته رهش یا استفاده از زیست کودها ممکن است وابستگی به اوره را کاهش دهد.

نااطمینانی در قیمت انرژی: تولید اوره به گاز طبیعی به‌عنوان ماده اولیه وابسته است. نوسانات قیمت گاز (به‌ویژه در مناطق تولیدکننده مانند خاورمیانه، روسیه و آمریکا) می‌تواند بر هزینه‌ها تاثیر بگذارد.

3. پیش‌بینی روند رشد بر اساس داده‌های فعلی

سازمان‌های بین‌المللی مانند IFA (انجمن بین‌المللی کود) پیش‌بینی می‌کنند که تقاضای جهانی اوره تا 2050 سالانه 1.5 تا 2 درصد رشد کند، اما این نرخ ممکن است تحت تاثیر عوامل فوق کاهش یابد.

مناطق کلیدی تولید:

- چین و هند به‌عنوان مصرف‌کنندگان اصلی اوره باقی خواهند ماند.

- خاورمیانه و شمال آفریقا (مثلا ایران، قطر و عربستان) به‌دلیل دسترسی به گاز ارزان، نقش مهمی در تولید خواهند داشت.

- آفریقا ممکن است با توسعه زیرساخت‌ها، به یک قطب جدید تولید تبدیل شود.

4. سناریو های احتمالی تا 2050

سناریوی خوش‌بینانه: رشد مداوم تقاضا (سالانه 2-3٪) به دلیل افزایش جمعیت، گسترش کشاورزی و تقاضای صنعتی.

سناریوی محافظه‌کارانه: رشد آهسته‌تر (زیر یک درصد) به دلیل سیاست‌های کاهش کودهای شیمیایی و جایگزینی با فناوری‌های سبز.

5. نتیجه‌گیری

تولید اوره تا 2050 احتمالا روندی صعودی اما با نرخ کاهشی خواهد داشت. تمرکز بر فناوری‌های پاک (مانند تولید اوره با کربن صفر) و تطابق با قوانین زیست‌محیطی، تعیین‌کننده موفقیت بلندمدت این صنعت خواهد بود.

بر اساس برخی گزارش‌ها، ظرفیت تولید اوره در سال 2023 میلادی 242 میلیون تن بوده و انتظار می‌رود تا سال 2032 به 315 میلیون تن برسد.

هم‌چنین پیش‌بینی می‌شود بازار جهانی اوره از 25/8 میلیارد دلار در سال 2024 به 25/92 میلیارد دلار در سال 2029 برسد که نشان‌دهنده نرخ رشد سالانه ترکیبی 05/3 درصدی در این دوره است.

با این‌حال، برخی سناریوهای کاهش کربن نشان می‌دهد با استفاده بهینه‌تر از کود های اوره، ممکن است تقاضا برای اوره تا سال 2050 کاهش می‌یابد.

در مجموع رشد تولید اوره تا سال 2050 به تعادل بین نیازهای کشاورزی، پیشرفت‌های فناوری در تولید اوره و سیاست‌های زیست‌محیطی بستگی دارد.

پیش‌بینی دقیق قیمت اوره تا سال 2050 به دلیل نوسان زیاد بازارهای جهانی، وابستگی به قیمت گاز طبیعی (به‌عنوان ماده اولیه اصلی تولید اوره)، سیاست‌های کشاورزی کشورها، تغییرات اقلیمی و تقاضای جهانی، دشوار است.

با این‌حال، می‌توان چند سناریوی کلی برای روند قیمت اوره در بلندمدت مطرح کرد:

عوامل موثر بر قیمت اوره

1. قیمت گاز طبیعی: چون اوره از آمونیاک مشتق می‌شود و آمونیاک از گاز طبیعی تولید می‌شود، هر نوسان در قیمت گاز بر قیمت اوره تاثیرگذار است.

2. تقاضای جهانی کشاورزی: افزایش جمعیت و نیاز به تولید بیشتر غذا تقاضا برای کودهای شیمیایی از جمله اوره را افزایش می‌دهد.

3. مقررات زیست‌محیطی: مقررات سخت‌گیرانه‌تر ممکن است باعث کاهش استفاده از کودهای شیمیایی شود یا باعث افزایش هزینه تولید آن‌ها شود.

4. تحولات ژيوپلیتیک: جنگ‌ها، تحریم‌ها یا بحران‌های انرژی بر تولید و عرضه اوره تاثیر می‌گذارند.

5. پیشرفت‌های فناوری: توسعه کودهای هوشمند یا ارگانیک ممکن است جایگزین‌هایی برای اوره ایجاد کند.

سناریوهای احتمالی قیمت اوره تا 2050

قیمت‌ها تقریبی هستند و بر اساس دلار آمریکا برای هر تن در بازار جهانی تخمین زده شده‌اند.

عوامل تاثیرگذار خاص بر بازار ایران

1. قیمت جهانی اوره: ایران صادرکننده بزرگ اوره است، بنابراین قیمت جهانی نقش اصلی دارد.

2. نرخ ارز (دلار به ریال): قیمت داخلی اوره بسیار تحت تاثیر نوسانات دلار است.

3. یارانه‌ها و سیاست‌های داخلی: دولت ایران ممکن است برای حمایت از کشاورزان، قیمت‌گذاری دستوری را انجام بدهد.

4. تورم داخلی و هزینه‌های تولید: هزینه‌های انرژی، حمل‌ونقل، دست‌مزد و غیره در ایران افزایش پیدا می‌کند.