محمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت در حاشیه نشست با فعالان اقتصادی در اتاق بازرگانی مشهد اعلام کرد: سقف تعرفه گمرکی برای خودروهای برقی بر اساس قانون چهار درصد تعیین شده که هماکنون این تعرفه در جدول مربوطه لحاظ میشود و در حال اجراست.
اظهارات اتابک درحالی مطرح شد که بر اساس لایحه بودجه 1405، نرخ حقوق ورودی خودروها برای خودروهای برقی 4 درصد ، پلاگین هیبرید 15 درصد، هیبرید 40 درصد ، بنزینی تا 1500 سیسی 40 درصد، بنزینی 1500 تا 2000 سیسی 70 درصد ، بنزینی 2000 تا 2500 سیسی 130 درصد ، بنزینی 2500 تا 3000 سیسی 145 درصد و بنزینی بالاتر از 3000 سیسی 165 درصد تعیین شده است.
وزیر صمت درحالی از «سقف تعرفه 4 درصدی» برای خودروهای برقی میگوید و آن را «در حال اجرا» معرفی میکند که این اظهارات با واقعیت بازار فاصله زیادی دارد.
تعرفه 4 درصدی فقط برای «واردات تجاری» خودروهای برقی درحالی اعمال میشود که ایرانیان مقیم خارج از کشور برای واردات خودروی برقی، مشمول حقوق ورودی 100 درصدی هستند و این یعنی فاصله 25 برابری بین دو رویه واردات.
ازسویی دیگر، هزینه تمامشده واقعی خودروهای برقی، صرفا با 4 درصد تعرفه محاسبه نمیشود؛ بلکه ارزش پایه ارز برمبنای یورو محاسبه می شود ضمن اینکه مالیات بر ارزش افزوده، عوارض و سود واردکننده همه بر قیمت نهایی نیز اضافه می شود .
4 درصد روی کاغذ، چند برابر روی قیمت!
البته یوروی مبنای محاسبه در بودجه 1405 نیز از حدود 72 هزار تومان به 103 هزار تومان رسیده است و این یعنی حتی با تعرفه ثابت 4 درصد، قیمت خودروی برقی وارداتی بهخاطر رشد نرخ ارز مبنا، عملا چند ده درصد گرانتر شده است.
ازسویی دیگر، وزیر صمت فقط به «تعرفه گمرکی» اشاره میکند و از موانع غیرتعرفهای که واردات خودروی برقی را محدود کرده، حرفی نمی زند برای مثال مشکل زیرساخت شارژ و اینکه کشور فاقد زیرساخت مناسب ایستگاههای شارژ است و یا اینکه واردکنندگان جهت تخصیص ارز برای واردات با محدودیتهای جدی مواجه هستندهمچنین با توجه به ناترازی جدی برق در کشور، افزایش خودروهای برقی فشار مضاعفی بر شبکه وارد میکند دراین اظهارات به آن اشاره نشده است.
بنابراین حتی با تعرفه 4 درصد، بهدلیل نرخ ارز بالا و سایر عوارض، خودروی برقی وارداتی در ایران عملا بسیار گرانتر از توان خرید مردم است و به یک کالای لوکس برای اقلیت خاص تبدیل شده است.
اظهارات وزیر صمت در حالی مطرح میشود که در آمارهای مختلف، نرخهای متفاوتی برای تعرفه خودروهای برقی ذکر شده است برای مثال در اظهارات چندی پیش ريیس سازمان توسعه تجارت اعلام شد تعرفه خودروی برقی به صفر درصد رسیده است این درحالی است که وزیر صمت حالا از «چهار درصد» بهعنوان نرخ سقف یاد میکند.
این تناقض و تغییر آمار، عدم شفافیت و بی ثباتی در سیاستگذاری وزارت صمت را نشان می دهد و اعتماد عمومی به اظهارات مسيولان را خدشهدار میکند.
سوالی که مطرح میشود این است که اگر هدف دولت حمایت از خودروی پاک است، چرا خودروی هیبریدی که نیمهپاک است با تعرفه 40 درصدی وارد میشود و نه 15 درصد؟
