به گزارش ایلنا، مهراب فرجی، مدیرکل دفتر طیور وزارت جهاد کشاورزی امروز یکشنبه 19 مهر 1405 در همایش روز جهانی تخم مرغ که با حضور معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی و مسيولان اتحادیه مرکزی مرغداران برگزار شد، با تاکید بر عبور موفق تولیدکنندگان از بحران‌های اقتصادی سال‌های اخیر، بر ضرورت مدیریت علمی زنجیره تولید و بازنگری در فرآیند‌های صدور مجوز تاکید کرد.
مدیرکل دفتر طیور وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به آمار ظرفیت‌های موجود، گفت: در حال حاضر زیرساخت‌های تولیدی در کشور به گونه‌ای است که امکان تولید حداقل 2.5 میلیون تن تخم‌مرغ فراهم است. این در حالی است که بر اساس برنامه هفتم توسعه، نیاز کشور حدود یک میلیون و 270 هزار تن برآورد می‌شود؛ اختلافی که ضرورت برنامه‌ریزی متناسب با تقاضای داخلی و ظرفیت‌های صادراتی را نشان می‌دهد.
وی با اشاره به چالش‌های ناشی از «قانون تسهیل صدور مجوز‌های کسب‌وکار» گفت: از سال 1401 به بعد، ابزار‌های کنترلی و مدیریتی وزارت جهاد کشاورزی در صدور پروانه‌های تاسیس محدود شده است که این امر منجر به ایجاد ظرفیت‌های مازاد و ناهماهنگ با نیاز واقعی بازار شده است.
فرجی در بخش دیگری از سخنان خود، حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی و عدم تخصیص بهینه منابع حاصل از آن به بخش تولید را یکی از موانع اصلی بر سر راه فعالان این حوزه دانست و افزود: تغییرات ساختاری در اقتصاد، مزیت‌های صادراتی پیشین تخم‌مرغ را تحت تاثیر قرار داده و اکنون صادرات این محصول نیازمند مدیریت هدفمند و دقیق است تا ضمن حفظ سرمایه‌های ملی، از تداخل منافع در حلقه‌های مختلف زنجیره تولید جلوگیری شود.
مدیرکل دفتر طیور وزارت جهاد کشاورزی با ابراز نگرانی از روند تامین گله‌های اجداد و مادر، گفت: متاسفانه از آبان‌ماه سال گذشته ورود گله‌های اجداد و مادر به کشور متوقف شده و این امر زنگ خطری برای پایداری تولید است. آمار‌های فعلی نشان‌دهنده شکاف عمیق میان نیاز واقعی به جوجه‌ریزی (حدود 55 میلیون قطعه) و وضعیت موجود است.
وی اظهار کرد: کاهش جوجه‌ریزی در ماه‌های اخیر ناشی از شرایط اقتصادی بوده و برای حفظ سرمایه‌های زیستی کشور و تضمین تامین پایدار تخم‌مرغ در طول سال، نیازمند اتخاذ تدابیر فوری، خرد جمعی و تعامل نزدیک میان اتحادیه‌ها و بدنه تصمیم‌ساز وزارت جهاد کشاورزی هستیم. قوانین اقتصادی سختگیرانه هستند و نمی‌توان با تعارف، چالش‌های زیرساختی این صنعت استراتژیک را حل کرد.
مدیرکل دفتر طیور وزارت جهاد کشاورزی با تشریح فرآیند‌های جدید صادراتی، بر اهمیت حیاتی توسعه صنایع فرآوری تخم‌مرغ به عنوان یک ضرورت استراتژیک برای امنیت غذایی و حفظ سرمایه‌های ملی تاکید کرد.
وی در ادامه تبیین راهکار‌های حفظ پایداری صنعت تخم‌مرغ، به نحوه مدیریت صادرات این محصول اشاره کرد و گفت: تمامی تولیدکنندگان می‌توانند با مراجعه به معاونت‌های بهبود تولیدات دامی استان‌ها، بر اساس ظرفیت و توان تولیدی و نیاز بازار، سهمیه صادراتی دریافت کنند. این فرآیند به‌منظور ایجاد تعادل در تنظیم بازار داخلی و استفاده بهینه از ظرفیت‌های صادراتی پیاده‌سازی شده است.
وی با اشاره به آمار اخیر صادرات افزود: در شهریورماه سال جاری، 3500 تن سهمیه صادراتی به تولیدکنندگان اختصاص یافت که بخش قابل توجهی از آن صادر شده و باقی آن تا پایان مهرماه فرصت بهره‌برداری دارد. وزارت جهاد کشاورزی با جمع‌بندی تقاضای استان‌ها، سهمیه‌های ماهانه را به‌صورت دقیق و هدفمند مدیریت می‌کند تا از تضییع حقوق تولیدکنندگان و بروز تعارض منافع در حلقه‌های مختلف زنجیره تامین جلوگیری شود.
مدیرکل دفتر طیور وزارت جهاد کشاورزی، با یادآوری چالش‌های سال گذشته و ضرورت خرید‌های حمایتی برای تعادل بازار، تصریح کرد: تخم‌مرغ به دلیل فسادپذیری بالا، کالایی است که نگهداری طولانی‌مدت آن دشوار است. بنابراین، حرکت به سمت فرآوری (تولید پودر و تخم‌مرغ مایع پاستوریزه) یک الزام اجتناب‌ناپذیر برای صنعت طیور کشور است.
وی در این باره افزود: هدف ما تکمیل زنجیره ارزش از مرغ اجداد تا محصولات فرآوری‌شده است تا بتوانیم با افزایش ماندگاری محصول، بازار‌های صادراتی در مناطق دوردست را نیز تحت پوشش قرار دهیم.
ایجاد طرح شهر تخم مرغ برای تکمیل زنجیره تولید
در ادامه این مراسم، محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران میهن، با اشاره به اهداف پروژه شهر تخم‌مرغ گفت: این طرح با هدف تکمیل زنجیره ارزش، ارتقای بهره‌وری و ایجاد زیرساخت‌های جدید برای نگهداری، بسته‌بندی و فرآوری تخم‌مرغ در حال پیشرفت است.
وی افزود: در چارچوب این پروژه، توسعه تولید محصولات فرآوری‌شده از جمله تخم‌مرغ مایع پاستوریزه و پودر تخم‌مرغ دنبال می‌شود؛ محصولاتی که می‌توانند زمینه حضور گسترده‌تر در بازار‌های جدید و بهبود مدیریت عرضه را فراهم کنند.
مرادی با بیان اینکه تاکنون 170 میلیارد تومان برای اجرای طرح هزینه شده است، گفت: محل اجرای پروژه در محدوده میان قم و کاشان قرار دارد؛ منطقه‌ای که بنا بر برآورد‌های ارايه‌شده، در شعاع 250 کیلومتری آن بیش از 60 تا 65 درصد تولید تخم‌مرغ کشور انجام می‌شود.
مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران میهن ادامه داد: طراحی‌های پروژه با در نظر گرفتن مراحل مختلف زنجیره تولید، از نگهداری محصول تا بسته‌بندی و فرآوری، انجام شده است و اجرای آن می‌تواند الگویی برای نوسازی زیرساخت‌های صنعت مرغ تخمگذار باشد.
وی تامین منابع مالی را یکی از محور‌های اصلی ادامه کار دانست و اظهار کرد: برآورد سرمایه مورد نیاز برای تکمیل شهر تخم‌مرغ حدود 4 تا 5 همت است و بخشی از منابع مورد نیاز قرار است از طریق جذب مشارکت و پذیره‌نویسی سهام فراهم شود.
مرادی با اشاره به تاسیس شرکت پشتیبانی صنایع مرغ تخمگذار میهن برای پیشبرد این طرح گفت: برای آغاز پذیره‌نویسی سهام، یک بازه زمانی دوماهه در نظر گرفته شده است و در این مدت، اولویت مشارکت با اعضای صنف و مرغداران داخلی خواهد بود.
وی تاکید کرد: در مرحله پیش‌بینی‌شده برای پذیره‌نویسی، جذب سرمایه‌گذار خارج از صنف در دستور کار نیست و تمرکز بر مشارکت فعالان داخلی صنعت مرغ تخمگذار قرار دارد.
ظرفیت مرغ تخمگذار کشور به 179 میلیون قطعه رسید
در ادامه مراسم، حمیدرضا کاشانی، ريیس هیيت‌مدیره اتحادیه مرکزی مرغداران میهن با اشاره به اینکه صنعت تخم‌مرغ در سال‌های گذشته با نوسانات شدید قیمت و زیان‌های قابل‌توجه مواجه بوده است، گفت: از حدود 5 تا 6 سال گذشته، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های اتحادیه این بود که چگونه می‌توان سازوکاری ایجاد کرد تا تولیدکنندگان برای مدیریت بازار و حمایت از سرمایه‌های خود، وابسته به تصمیمات و منابع دولتی نباشند.
وی تاکید کرد: هدف اصلی این بود که صنعت مرغ تخمگذار بتواند با تکیه بر توان اقتصادی و مشارکت تولیدکنندگان، در مواقع بحرانی وارد بازار شود و از سقوط قیمت‌ها جلوگیری کند.
ريیس هیيت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن با اشاره به رشد مستمر ظرفیت پرورش مرغ تخمگذار در کشور گفت: ظرفیت صنعت که پیش‌تر حدود 172 میلیون قطعه بود، اکنون به حدود 179 میلیون قطعه رسیده و این روند افزایشی همچنان ادامه دارد.
وی افزود: افزایش ظرفیت تولید در شرایطی اتفاق می‌افتد که بازار تخم‌مرغ در سال‌های گذشته با مشکلات متعددی مواجه بوده و تولیدکنندگان بار‌ها زیان‌های سنگینی را تجربه کرده‌اند.
کاشانی با بیان اینکه حفظ سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در صنعت باید در اولویت قرار گیرد، تصریح کرد: نمی‌توان اجازه داد سرمایه تولیدکنندگان به دلیل نوسانات بازار و نبود زیرساخت‌های مناسب برای مدیریت مازاد تولید، همواره در معرض خطر باشد.
کاشانی درباره اهداف شکل‌گیری پروژه شهر تخم‌مرغ اظهار کرد: پس از بررسی شرایط بازار به این نتیجه رسیدیم که باید مجموعه‌ای ایجاد شود که توان مدیریت روزانه حدود 500 تن تخم‌مرغ را داشته باشد و در مقاطع ضروری بتواند برای جمع‌آوری و مدیریت مازاد تولید وارد عمل شود.
وی افزود: اجرای چنین پروژه‌ای با توجه به حجم سرمایه‌گذاری موردنیاز، برای یک سرمایه‌گذار خصوصی که صرفا به دنبال منافع بنگاه خود باشد، به‌سادگی توجیه‌پذیر نیست؛ زیرا کارکرد اصلی این مجموعه، حمایت از کل صنعت و ایجاد تعادل در بازار است.
ريیس هیيت‌مدیره اتحادیه مرکزی مرغداران میهن تاکید کرد: شهر تخم‌مرغ باید به زیرساختی مشترک تبدیل شود که منافع آن به تمامی تولیدکنندگان، از واحد‌های کوچک تا مجموعه‌های بزرگ، برسد.
وی افزود: اجرای چنین پروژه بزرگی نیازمند همکاری دستگاه‌های مختلف است و اگر فرآیند‌های اداری و نظارتی به‌درستی مدیریت نشود، ممکن است طرح برای سال‌ها متوقف بماند.
وی بر ضرورت پاسخگویی و شفافیت در اجرای پروژه تاکید کرد و گفت: نظارت دستگاه‌های مسيول امری طبیعی و ضروری است و مجریان پروژه نیز باید آمادگی ارايه توضیحات و مستندات لازم را داشته باشند.
کاشانی مهم‌ترین کارکرد اقتصادی پروژه شهر تخم‌مرغ را حمایت از قیمت فروش محصولات تولیدکنندگان عنوان کرد و گفت: این مجموعه می‌تواند در دوره‌هایی که بازار با مازاد عرضه و کاهش شدید قیمت مواجه می‌شود، با ورود به فرآیند خرید و نگهداری تخم‌مرغ، به حفظ تعادل بازار کمک کند.
وی تاکید کرد: ایجاد چنین زیرساختی می‌تواند به صنعت کمک کند تا در زمان‌های ضروری، بدون انتظار برای مداخله مستقیم دولت، بخشی از مشکلات بازار را مدیریت کند.
کاشانی با اشاره به برنامه توسعه شهر تخم‌مرغ اعلام کرد: این پروژه در سه فاز پیش‌بینی شده و در مرحله نخست، ایجاد زیرساخت‌های سردخانه‌ای و نگهداری تخم‌مرغ در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: برای توسعه آینده مجموعه نیز پیش‌بینی‌های لازم انجام شده و زمینی به وسعت حدود 50 هکتار در مجاورت پروژه برای مراحل بعدی مدنظر قرار گرفته است.
ريیس هیيت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن با اشاره به محدودیت‌های مالی اجرای طرح اظهار کرد: تکمیل تمامی بخش‌های این پروژه به زمان و سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی نیاز دارد و ممکن است اجرای کامل آن در دوره‌های مدیریتی آینده اتحادیه ادامه پیدا کند.
وی در ادامه سخنان خود یادآور شد: در مقاطعی، بخشی از امور اجرایی صنعت به اتحادیه واگذار شده بود، اما در ادامه این اختیارات به وزارت جهاد کشاورزی بازگشت و اکنون اتحادیه بیشتر بر وظایف صنفی، پیگیری مطالبات تمرکز دارد.
ريیس هیيت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن با تاکید بر اینکه منابع حاصل از فعالیت‌های اقتصادی اتحادیه برای حمایت از صنعت هزینه شده است، اظهار کرد: تلاش کرده‌ایم منابع ایجادشده در سال‌های گذشته در مسیر منافع تولیدکنندگان و توسعه زیرساخت‌های موردنیاز آنان به کار گرفته شود.
این مسيول صنفی همچنین از برنامه‌ریزی برای اختصاص بخشی از منابع باقی‌مانده اتحادیه به پیشبرد پروژه شهر تخم‌مرغ تا پایان سال خبر داد و گفت: امیدواریم با اجرای این پروژه تولید و بازار تخم‌مرغ به ثبات برسد.
