به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، مراسم رونمایی از سامانه تعاملی تامین مالی فرابورس ایران با حضور علیرضا عظیمیپور نایب رییس هیات مدیره و معاون اجرایی سازمان بورس و اوراق بهادار، محمدعلی شیرازی مدیرعامل فرابورس ایران و جمعی از خبرنگاران و فعالان رسانهای، در دومین دوره نمایشگاه صنعت مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال برگزار شد.
در این نشست، مدیرعامل فرابورس ایران ضمن تشریح روند توسعه بازارها و ابزارهای مالی، به ارايه گزارشی از عملکرد فرابورس در حوزه پذیرش شرکتها، عرضههای اولیه، تامین مالی جمعی و توسعه صندوقهای سرمایهگذاری پرداخت و به پرسشهای خبرنگاران درباره برنامههای آینده این شرکت پاسخ داد.
شیرازی گفت: در 4 سال گذشته، بازار نوآفرین با هدف فراهم کردن امکان پذیرش شرکتهای دانشبنیان و استارتاپهایی که شرایط پذیرش در بازارهای اول و دوم را نداشتند، به ساختار بازارهای سهامی فرابورس اضافه شد. همچنین بازار توافقی برای معامله سهام شرکتهای سهامی عامی که نزد سازمان بورس ثبت شدهاند، اما امکان پذیرش در بازارهای اصلی را نداشتهاند، تاسیس شد.
مدیرعامل فرابورس ایران با اشاره به توسعه ابزارهای تامین مالی در این دوره اعلام کرد: امکان معامله اوراق بدهی خصوصی بدون نیاز به بازارگردان و ضامن نیز در تابلو اوراق بدهی بازار توافقی فراهم شد. همچنین اوراق آتی به ابزارهای بازار مشتقه اضافه شد و تامین مالی جمعی ارزی نیز در این دوره در دستور کار قرار گرفت.
شیرازی ادامه داد: در حوزه ابزارهای مالی، اوراق قرضالحسنه بهعنوان ابزاری جدید برای تامین مالی و سرمایهگذاری معرفی شد. همچنین صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات و صندوقهای سرمایهگذاری بخشی به مجموعه ابزارهای موجود اضافه شدند که هر یک ظرفیت جدیدی برای سرمایهگذاری و تامین مالی ایجاد میکنند.
افزایش سهم فرابورس از پذیرش شرکتها و عرضههای اولیه
او با تشریح عملکرد فرابورس در حوزه پذیرش شرکتها گفت: از زمان آغاز فعالیت فرابورس تا سال 1401، در مجموع 370 شرکت در این بازار پذیرش شده بودند؛ اما در 4 سال گذشته 178 شرکت به این تعداد اضافه شدهاند. به این ترتیب، 32 درصد از شرکتهای پذیرششده در فرابورس مربوط به این دوره است.
مدیرعامل فرابورس ایران افزود: در همین مدت، 90 عرضه اولیه در فرابورس انجام شده و سهم این شرکت از عرضههای اولیه بازار سرمایه نیز قابل توجه بوده است.
او با اشاره به سیاستهای فرابورس برای ساماندهی بازار پایه گفت: در ابتدای این دوره، یعنی آبان 1401، تعداد شرکتهای حاضر در بازار پایه 199 نماد بود. بخشی از این شرکتها به بازارهای بالاتر منتقل شدند و در مقابل، به دلیل لغو پذیرش برخی شرکتها، تعداد نمادهای بازار پایه کاهش یافت. در حال حاضر 172 نماد در این بازار معامله میشوند.
شیرازی با بیان اینکه 54 درصد از ناشران بازار سرمایه در فرابورس ایران معامله میشوند، درباره بازار توافقی نیز گفت: این بازار در مهر 1402 راهاندازی شد و در حال حاضر 43 نماد در آن درج شدهاند که 33 نماد از آنها قابلیت معامله دارند.
او همچنین درباره تابلو اوراق بدهی بازار توافقی اعلام کرد: با وجود اینکه مدت زیادی از تاسیس این بازار نگذشته، تاکنون 35 عرضه خصوصی در آن انجام شده و حدود 5 هزار و 350 میلیارد تومان تامین مالی از این طریق صورت گرفته است.
رشد قابل توجه تامین مالی جمعی و صندوقهای سرمایهگذاری
مدیرعامل فرابورس ایران به عملکرد این شرکت در حوزه تامین مالی جمعی اشاره کرد و گفت: در ابتدای راهاندازی این ابزار، در مجموع 20 موافقت اصولی و 13 مجوز فعالیت صادر شده بود؛ اما در 4 سال گذشته تعداد موافقتهای اصولی به 94 و تعداد مجوزهای فعالیت به 75 مورد رسیده است.
او با اشاره به رشد حجم تامین مالی در این حوزه افزود: تامین مالی جمعی در سالهای اخیر توسعه قابل توجهی داشته و به یکی از ابزارهای مهم تامین مالی بنگاههای کوچک و متوسط تبدیل شده است.
شیرازی با اشاره به عملکرد فرابورس در حوزه صندوقهای سرمایهگذاری گفت: از مجموع 307 صندوق سرمایهگذاری پذیرفتهشده در بازار سرمایه، 189 صندوق در 4 سال گذشته در فرابورس پذیرهنویسی شدهاند که معادل 62 درصد کل صندوقهای مورد اشاره است.
عملکرد فرابورس با وجود محدودیتهای ناشی از جنگ
مدیرعامل فرابورس ایران با اشاره به شرایط اقتصادی و محدودیتهای فعالیت بازار در ماههای گذشته اعلام کرد: بر اساس آمار فدراسیون جهانی بورسها، فرابورس ایران در یک سال گذشته از نظر افزایش تعداد ناشران، رتبه نخست را در میان بورسهای جهان کسب کرده است. این دستاورد در شرایطی رقم خورد که بازار سرمایه ایران 2 ماه از فعالیت عادی خود فاصله داشت.
شیرازی با اشاره به رشد تامین مالی در حوزه تامین مالی جمعی گفت: در این بخش نیز رشد قابل توجهی ثبت شده و حجم تامین مالی جمعی نسبت به دوره مشابه افزایش چشمگیری داشته است. همچنین حجم انتشار اوراق در سال جاری نسبت به سال گذشته 2 برابر شده است.
او ادامه داد: فرابورس ایران در 6 ماه فعالیت بازار در سال جاری، 19 عرضه اولیه انجام داده است؛ در حالی که رکورد سالانه عرضه اولیه این شرکت در سالهای 1399 و 1402 معادل 17 شرکت بوده است.
برنامه فرابورس برای توکنسازی داراییها و توسعه ابزارهای نوین
شیرازی در پاسخ به پرسشی درباره برنامه فرابورس برای توکنسازی داراییها و استفاده از ظرفیت فناوریهای نوین در بازار سرمایه گفت: توکنسازی داراییها موضوعی است که در سطح جهانی نیز مورد توجه قرار گرفته، هرچند به دلیل برخی مخاطرات، هنوز در بسیاری از بازارها به شکل گسترده توسعه نیافته است.
او افزود: فرابورس در 2 حوزه مشخص در این زمینه فعالیت میکند. نخست، توکنسازی گواهیهای مشارکت تامین مالی جمعی است که سازوکارها و الزامات مقرراتی آن تدوین و در هیاتمدیره فرابورس تصویب شده و برای بررسی و تایید به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال شده است.
مدیرعامل فرابورس ایران ادامه داد: موضوع دوم، اوراق بهادارسازی داراییهای مرتبط با رمزارزهاست که در این زمینه نیز پیشنهادهایی تهیه و ارايه شده و ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری مرتبط با این حوزه در انتظار دریافت مجوز است.
او با اشاره به صندوقهای سرمایهگذاری املاک و مستغلات گفت: این صندوقها ابزار جدیدی برای بهادارسازی داراییهای ملکی محسوب میشوند. تاکنون 7 صندوق املاک و مستغلات در فرابورس پذیرش شدهاند و مجموع سرمایه جذب شده آنها به حدود 7 همت رسیده است.
تامین مالی بنگاههای کوچک و متوسط از طریق ابزارهای بازار سرمایه
مدیرعامل فرابورس ایران در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت توسعه ابزارهای تامین مالی برای بنگاههای کوچک و متوسط و برنامههای این شرکت برای حمایت از استارتاپها گفت: بهطور سنتی، بازار سرمایه بیشتر محل تامین مالی شرکتهای بزرگ بوده است؛ اما در سالهای اخیر ابزارها و بازارهای جدیدی با هدف تسهیل تامین مالی شرکتهای کوچک و متوسط ایجاد شدهاند.
او با اشاره به تامین مالی جمعی بهعنوان یکی از مهمترین این ابزارها اعلام کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون 25 هزار میلیارد تومان از طریق تامین مالی جمعی برای بیش از یکهزار و 200 بنگاه جدید تامین مالی شده است.
شیرازی افزود: ابزار دیگر، بازار توافقی اوراق بدهی است که با هدف فراهم کردن امکان تامین مالی شرکتهای کوچک و متوسط ایجاد شده و در مدت فعالیت خود 5 هزار میلیارد تومان تامین مالی داشته است.
او با اشاره به تاسیس بازار نوآفرین گفت: این بازار با 2 تابلو رشد و دانشبنیان، زمینه حضور شرکتهای نوآور، دانشبنیان و استارتاپها را در بازار سرمایه فراهم کرده است. با وجود مدت کوتاهی که از راهاندازی آن میگذرد، شرکتهای مناسبی در این بازار پذیرفته و عرضه شدهاند و عرضه اولیه شرکت «مایکت» نیز از نمونههای اخیر آن بهشمار میرود.
مدیرعامل فرابورس ایران به نقش سرمایهگذاری خطرپذیر و سرمایهگذاری خصوصی در تامین مالی بنگاههای کوچک و متوسط اشاره کرد و گفت: ابزارهای سرمایهگذاری جسورانه (VC) و سرمایهگذاری خصوصی (PE) نیز در این حوزه فعال هستند و ظرفیت مناسبی برای تامین مالی این شرکتها دارند.
اضافه شدن ابزارهای جدید تامین مالی در میانمدت
او در پاسخ به پرسشی درباره ابزارهای مالی جدیدی که قرار است به فرابورس اضافه شوند، اعلام کرد: اوراق مرابحه ارزی یکی از ابزارهایی است که اقدامات مقرراتی مربوط به آن انجام شده و پیشنهادهای لازم ارايه شده است. امیدواریم این ابزار در آینده نزدیک به مجموعه ابزارهای فرابورس اضافه شود.
شیرازی افزود: توکنسازی داراییها، صندوقهای سرمایهگذاری رمزارزی و صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی با تمرکز بر اوراق بدهی خصوصی از دیگر برنامههای فرابورس هستند.
او توضیح داد: ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی با تمرکز بر اوراق بدهی خصوصی میتواند به توسعه تامین مالی جمعی نیز کمک کند؛ بهگونهای که سرمایهگذاران بتوانند در سبدی از طرحهای تامین مالی جمعی سرمایهگذاری کنند.
بازار ثانویه و تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام در دستور کار فرابورس
شیرازی در پاسخ به پرسش خبرنگار پایگاه خبری بازار سرمایه ایران، درباره انتظارات فرابورس از سامانه تعاملی تامین مالی و برنامههای توسعه تامین مالی جمعی گفت: سامانهای که امروز رونمایی شد، سامانه تامین مالی فرابورس است و صرفا به تامین مالی جمعی محدود نمیشود؛ بلکه سایر ابزارها و بازارهای مرتبط با تامین مالی را نیز پوشش میدهد.
او با اشاره به عملکرد موفق تامین مالی جمعی اعلام کرد: این ابزار توانسته است در تامین مالی شرکتهای کوچک و متوسط نقش موثری ایفا کند. یکی از دلایل استقبال از آن، تعیین نرخ تامین مالی بر مبنای شرایط واقعی بازار است. بسیاری از بنگاههای کوچک و متوسط امکان تامین مالی از بازارهای دیگر یا نظام بانکی را ندارند و در صورت استفاده نکردن از این ابزار، ممکن است به بازار غیررسمی پول با نرخهای بسیار بالاتر مراجعه کنند.
مدیرعامل فرابورس ایران با اشاره به برنامههای توسعهای این حوزه افزود: یکی از برنامههای مهم فرابورس، راهاندازی بازار ثانویه برای تامین مالی جمعی است. ایجاد بازار ثانویه میتواند به افزایش نقدشوندگی این ابزار کمک کند؛ زیرا سرمایهگذاران دیگر مجبور نخواهند بود اوراق خود را تا زمان سررسید نگهداری کنند و امکان مبادله آنها در طول دوره فراهم میشود.
او ادامه داد: برای تحقق این هدف، 2 مسیر بازار توافقی و توکنسازی در حال پیگیری است و امیدواریم با فراهم شدن الزامات لازم، این امکان ایجاد شود.
شیرازی از برنامه فرابورس برای توسعه تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام خبر داد و گفت: در حال حاضر، ابزارهای تامین مالی جمعی عمدتا مبتنی بر اوراق بدهی هستند؛ به این معنا که سرمایهگذاران منابع خود را در قالب تسهیلات در اختیار شرکتها قرار میدهند و بازده مشخصی دریافت میکنند.
او افزود: در مدل جدید، هدف این است که امکان تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام نیز فراهم شود تا سرمایهگذاران بهجای مشارکت در اوراق بدهی، بتوانند در سهام شرکتها مشارکت کنند. بر همین اساس، برگزاری پنلی تخصصی برای بررسی ابعاد این موضوع و دریافت دیدگاههای کارشناسان در دستور کار قرار گرفته است.
سامانه تعاملی تامین مالی؛ بستری برای شناسایی مسیر مناسب تامین مالی شرکتها
مدیرعامل فرابورس ایران در پاسخ به پرسش دیگری درباره موانع ورود شرکتها به بازار سرمایه و دشواری فرآیند تامین مالی برای برخی بنگاهها گفت: تامین مالی از طریق بازار سرمایه بهخودیخود فرآیند پیچیدهای نیست، مشروط بر اینکه شرکت متقاضی، شرایط و الزامات لازم را داشته باشد.
او افزود: بسیاری از شرکتهایی که امکان تامین مالی از بازار سرمایه را پیدا نمیکنند، به دلیل نداشتن شرایط اولیه و الزامات لازم با مشکل مواجه هستند. زمانی که اوراق یک شرکت در بازار سرمایه عرضه میشود، آن شرکت باید بتواند اعتماد عمومی را جلب کند و این موضوع به شفافیت، ارايه اطلاعات قابل اتکا و رعایت الزامات قانونی وابسته است.
شیرازی تاکید کرد: شرکتهایی که قصد تامین مالی دارند، باید در گام نخست برای شفافیت و ارايه اطلاعات معتبر اقدام کنند و در ادامه از خدمات مشاوران معتبر دارای مجوز سازمان بورس بهره بگیرند.
او درباره نقش سامانه تعاملی تامین مالی نیز گفت: هدف از تاسیس این سامانه آن است که شرکتها بتوانند متناسب با نیاز خود، ابزار مناسب تامین مالی را شناسایی کنند، با شرایط استفاده از آن آشنا شوند و مسیر انجام فرآیند تامین مالی را دنبال کنند. این سامانه قرار است اطلاعات لازم را در اختیار متقاضیان قرار دهد تا بتوانند با شناخت بیشتری از ظرفیتهای بازار سرمایه برای تامین منابع مورد نیاز خود اقدام کنند.
تداوم عرضههای اولیه تا پایان سال
مدیرعامل فرابورس ایران در پاسخ به پرسشی درباره برنامه عرضههای اولیه فرابورس تا پایان سال و ورود شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها به بازار سرمایه گفت: پس از بازگشایی بازار در 29 اردیبهشت امسال تاکنون، بهطور متوسط هر 10 روز، یک عرضه اولیه در فرابورس انجام شده است.
او افزود: برنامه فرابورس این است که روند عرضههای اولیه با همین سرعت تا پایان سال ادامه پیدا کند. در حوزه شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها نیز چند شرکت مناسب در مسیر عرضه اولیه قرار دارند که در زمان مقتضی اطلاعرسانی خواهد شد.
شیرازی تاکید کرد: توسعه ابزارهای تامین مالی، تسهیل دسترسی شرکتها به بازار سرمایه و فراهم کردن امکان انتخاب ابزار متناسب با نیاز بنگاهها از جمله محورهای اصلی برنامههای فرابورس ایران است و سامانه تعاملی تامین مالی نیز با همین رویکرد طراحی و راهاندازی شده است.





