به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، شرکت تولیدی مروارید هامون در سال 1381 در شهر صنعتی زاهدان تاسیس شد؛ در سال 1386 با پیوستن به مجموعه بزرگ پاکسان فصلی تازه در فعالیت‌های بازار صنعت شوینده برای این شرکت به‌وجود آمد. بهره‌برداری از مواد اولیه مناسب و عرضه محصولات با کیفیت از اصلی‌ترین راهبردهای این شرکت است که با فعالیت در استان سیستان و بلوچستان، افزون بر ارتقاء سطح بهداشت جامعه، موفق به حضور موثر در بازارهای صادراتی حوزه کشورهای همسایه جنوب و جنوب شرقی ایران شده است.
فعالیت عمده مروارید هامون، تولید و فروش انواع محصولات بهداشتی، به‌ویژه پودر شوینده است و با توجه به موقعیت ممتاز جغرافیایی آن، امتیاز ویژه‌ای برای صادرات به حوزه افغانستان و پاکستان، آسیای میانه و کشورهای حوزه خلیج فارس و شرق آفریقا، دارد.
کیفیت مناسب تولید، بسته‌بندی‌های به‌روز و مطابق سلیقه بازار صادراتی، تجهیز و روزآمدکردن ماشین‌آلات خطوط تولید و بسته‌بندی و کیفیت بالای آزمایشگاهی و کنترل کیفی از مزایای رقابتی‌بودن محصولات مروارید هامون در بازار امروز منطقه‌ای است. همچنین شرکت صنایع شوینده مروارید هامون در بازار داخل با فروش محصولات با کیفیت، مطابق با استانداردهای ملی ایران حضوری قابل توجه دارد و با تکیه بر نیروی انسانی بومی، باتجربه و متخصص و ایجاد زمینه‌های مناسب، در تلاش برای توسعه بازارهای هدف خود است.
مجموعه این شرایط، موجب شد میزبان «ساناز رمضانی»، مدیرعامل شرکت مروارید هامون از شرکت‌های تابعه شرکت سرمایه‌گذاری توسعه ملی و از مدیران موفق، جوان و سختکوش باشیم که از امید، خودباوری و تاب‌آوری در روزهای سخت جنگ و پساجنگ و تلاش برای توسعه کشور و استان زیبای سیستان و بلوچستان می‌گوید.
او تجربه‌ها، چالش‌ها و سختی‌های فعالیت اقتصادی و صادراتی در یک سال اخیر و در خلال دو جنگ اخیر را روایت می‌کند؛ اما همواره تاکید دارد همه سختی‌ها مانع کاهش کیفیت محصولات و توقف تولید نشده است.
مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.
*******
*با توجه به اینکه شرکت مروارید هامون، در زاهدان استقرار دارد و در منطقه کم‌برخوردار فعالیت می‌کند، فکر می‌کنید در دوره پساجنگ و حتی شرایط کنونی که به آن می‌گویند «نه جنگ و نه صلح»، چه نقشی می‌تواند در اقتصاد کشور ایفا کند؟
شرکت مروارید هامون به‌عنوان یک واحد تولیدی و صنعتی در استان سیستان و بلوچستان، به دلیل موقعیت جغرافیایی و هم‌مرزی با کشورهای همسایه، همواره با شرایط و چالش‌های خاصی مواجه بوده است. واقعیت این است که از جنگ 12 روزه تاکنون، عملا شرایطی را تجربه کرده‌ایم که امکان تفکیک روشنی میان دوران جنگ و پساجنگ برای ما وجود نداشته است.
با وجود تمام محدودیت‌ها، اولویت اصلی مجموعه حفظ پایداری تولید، تامین به‌موقع نیاز بازار و توسعه سبد محصولات بوده است. همچنین تلاش کرده‌ایم با حفظ کیفیت و استمرار صادرات ضمن ایجاد اشتغال پایدار، سهم خود را در رشد اقتصادی استان و ارزآوری کشور ایفا کنیم. به اعتقاد من تداوم فعالیت واحدهای تولیدی در مناطق کمتر برخوردار به‌ویژه مناطق مرزی نقش مهمی در حفظ اشتغال، رونق اقتصادی و توسعه تجارت با کشورهای همسایه دارد.
مهمترین درسی که 2 جنگ اخیر به تولیدکنندگان داد*بی‌شک شرایط یک سال اخیر برای اقتصاد کشور بسیار سخت بود، این شرایط چه درس‌هایی برای مجموعه شما و همکارانتان داشت؟
مهمترین درسی که شرایط اخیر برای ما داشت، ضرورت تقویت زنجیره تامین و آمادگی برای مواجهه با بحران‌های پیش‌بینی‌نشده بود. در صنعت تولید، تامین پایدار مواد اولیه، ادوات و ملزومات بسته‌بندی اهمیت اساسی دارد. به همین دلیل تلاش کردیم ارتباط خود را با تامین‌کنندگان مختلف حفظ و منابع جایگزین متعددی برای تامین نیازهای مجموعه شناسایی کنیم تا وابستگی به یک تامین‌کننده، تولید را با مشکل مواجه نکند.
از سوی دیگر، موقعیت جغرافیایی شهر زاهدان و فاصله آن از مراکز اصلی تامین مواد اولیه، هزینه‌های لجستیکی قابل‌توجهی به مجموعه تحمیل می‌کند. بنابراین در کنار تنوع‌بخشی به تامین‌کنندگان، شبکه حمل‌ونقل خود را نیز توسعه دادیم تا در شرایط بحرانی امکان جابه‌جایی مواد اولیه فراهم باشد.
با توجه به اینکه حدود 95 درصد محصولات مروارید هامون صادراتی است، حفظ ارتباط با مشتریان و کشورهای هدف و مدیریت جریان ورود ارز نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. تجربه این یک سال به ما نشان داد که انعطاف‌پذیری، برنامه‌ریزی بلندمدت و داشتن مسیرهای جایگزین در تامین، حمل‌ونقل و مبادلات مالی، از الزامات استمرار فعالیت صنعتی است.
توقف تولید نداشتیم*با توجه به اینکه در جنگ 40 روزه بسیاری از پتروشیمی‌ها آسیب دیدند و بخشی از مواد اولیه شما طبیعتا از پتروشیمی‌ها تامین می‌شود، آیا خللی در کار شما ایجاد شد یا توقف تولید در بازه زمانی خاصی داشتید یا خیر؟
در جریان جنگ 40 روزه، به دلیل طولانی شدن شرایط بحرانی با مشکلاتی به‌ویژه در حوزه تامین و حمل مواد اولیه مواجه شدیم. خوشبختانه به دلیل برنامه‌ریزی قبلی در زمینه ادوات و بسته‌بندی با مشکل جدی روبه‌رو نشدیم؛ چراکه معمولا نیاز مجموعه را بر اساس میانگین سفارش مشتریان و چشم‌انداز سه تا شش‌ماهه پیش‌بینی و تامین می‌کنیم.
با این حال، مهمترین چالش ما محدودیت در حمل مواد اولیه بود. شرکت‌های حمل‌ونقل به دلیل مخاطرات موجود، با احتیاط بیشتری فعالیت می‌کردند و تامین‌کنندگان نیز به دلیل نامشخص بودن مدت بحران، در فروش و ارسال مواد اولیه محتاط‌تر شده بودند.
از طرف دیگر، موقعیت جغرافیایی شهر زاهدان و فاصله طولانی آن از مراکز تامین، شرایط را دشوارتر می‌کرد؛ به‌طوری‌که گاهی شهرهای نزدیک‌تر در اولویت ارسال قرار می‌گرفتند. با وجود این مشکلات تلاش کردیم با پیگیری مستمر و استفاده از ظرفیت‌های موجود، از توقف تولید جلوگیری کنیم و خوشبختانه مجموعه توانست با کمترین آسیب به فعالیت خود ادامه دهد.
100 درصد کارکنان مجموعه از استان سیستان و بلوچستان هستند*با توجه به اینکه مروارید هامون در زاهدان موقعیت ویژه‌ای دارد، چقدر توانسته به ایجاد کسب‌وکارهای کوچکتر و اقتصاد منطقه کمک کند؟
یکی از مهمترین افتخارات مروارید هامون، بومی‌بودن نیروی انسانی آن است. 100 درصد کارکنان مجموعه از استان سیستان و بلوچستان و عمدتا ساکن زاهدان هستند. در حال حاضر حدود 70 تا 80 نفر به صورت مستقیم در مجموعه فعالیت دارند و با احتساب خانواده‌های آنان، پوشش بیمه‌ای مرتبط با کارکنان به حدود 450 تا 500 نفر می‌رسد.
علاوه بر اشتغال مستقیم، تلاش کرده‌ایم تا حد امکان از ظرفیت تامین‌کنندگان، پیمانکاران و فعالان اقتصادی بومی استان استفاده کنیم. بخش حمل‌ونقل نیز یکی از حوزه‌هایی است که همکاری با فعالان محلی در آن به ایجاد اشتغال و گردش مالی در منطقه کمک می‌کند.
همچنین فعالیت صادراتی مجموعه و بازگشت منابع ارزی، علاوه بر منافع مستقیم شرکت در رونق اقتصادی منطقه و تقویت ظرفیت‌های تجاری استان موثر است. اعتقاد داریم مسيولیت یک واحد صنعتی در منطقه کمتر برخوردار صرفا تولید محصول نیست؛ بلکه باید در توسعه اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار نیز نقش‌آفرین باشد.
صادرات 95 درصد محصولات و ارزآوری برای کشور و استان*به صادرات 95 درصد محصولات مجموعه مروارید هامون اشاره کردید و از کشورهای پاکستان و افغانستان به عنوان بازار عمده صادراتی نام بردید. در این بین چقدر بر کشورهای حاشیه خلیج فارس یا آسیای میانه تمرکز دارید؟ دامنه صادرات محصولات را چقدر می‌خواهید گسترش دهید و برنامه افق پیشروی شما چیست؟
صادرات، محور اصلی فعالیت شرکت مروارید هامون است و به همین دلیل بازارهای هدف را به‌صورت مستمر رصد می‌کنیم. افغانستان و پاکستان به دلیل نزدیکی جغرافیایی، دسترسی لجستیکی مناسب و ظرفیت بالای بازار، از مقاصد اصلی صادراتی ما هستند. در این بازارها همواره تلاش کرده‌ایم با حفظ کیفیت و ارايه قیمت رقابتی، اعتماد مشتریان را جلب کنیم.
البته فعالیت صادراتی ما محدود به این دو کشور نیست. تاکنون به کشورهای عراق، عمان، روسیه، ترکیه، گرجستان و ارمنستان نیز صادرات داشته‌ایم و در سال گذشته بازار دبی را هم تجربه کرده‌ایم.
سیاست اصلی ما در توسعه بازارهای صادراتی، حفظ کیفیت به عنوان خط قرمز مجموعه و شناسایی بازارهایی است که امکان حضور پایدار و رقابت موثر در آن‌ها وجود داشته باشد. در همین راستا، بازار کشورهای حاشیه خلیج همیشه فارس و سایر کشورهای منطقه را نیز بررسی می‌کنیم.
در افق پیشروی شرکت، توسعه بازارهای صادراتی و افزایش تنوع محصولات از اولویت‌های اصلی است. هدف ما این است که ضمن حفظ بازارهای فعلی، حضور موثرتری در بازارهای جدید داشته باشیم و جایگاه مروارید هامون را به‌عنوان یک برند معتبر در صنعت شوینده منطقه تقویت کنیم.
«مبادلات مالی و انتقال وجوه ارزی» مهمترین چالش ماست*در شرایط کنونی، مهمترین مانع را در ادامه چه می‌بینید؟ باتوجه به اینکه تحریم‌ها، افزایش قیمت ارز و موانع زیاد برای اقتصاد کشور وجود دارد و در این یک سال هم چالش‌ها بیشتر شده است.
به اعتقاد من، مهمترین چالش پیشروی مجموعه، مبادلات مالی و انتقال وجوه ارزی است. از آنجا که بخش عمده مشتریان ما در خارج از کشور قرار دارند، بازگشت ارز حاصل از صادرات و تامین منابع مالی برای استمرار تولید، اهمیت بسیار زیادی دارد. محدودیت‌های بانکی، تحریم‌ها و پیچیدگی‌های انتقال پول، گاهی روند معاملات را با تاخیر و دشواری مواجه می‌کند.
در کنار این موضوع، هزینه‌های بالای حمل‌ونقل و محدودیت‌های لجستیکی نیز از چالش‌های جدی ماست. بخش عمده تامین‌کنندگان مواد اولیه در مرکز و شمال کشور مستقر هستند و فاصله جغرافیایی زاهدان، هزینه تمام‌شده تامین مواد را افزایش می‌دهد. همچنین در شرایط بحرانی، گاهی تامین‌کنندگان ابتدا به مشتریان نزدیک‌تر خود خدمات ارايه می‌کنند و تامین مواد برای مناطق دورتر با دشواری بیشتری انجام می‌شود.
با وجود این محدودیت‌ها، همواره تلاش کرده‌ایم با پیگیری مستمر و حفظ ارتباط با تامین‌کنندگان و مشتریان، چرخه تولید و صادرات را پایدار نگه داریم.
*با توجه به نوسانات قیمت ارز، و اینکه مواد اولیه را از داخل تامین می‌کنید و عمده فروش به خارج از کشور است، چطور تعادل را برقرار می‌کنید؟
نوسانات نرخ ارز یکی از حساس‌ترین چالش‌های فعالیت صادراتی است. هرگونه تغییر ناگهانی در نرخ ارز می‌تواند تصمیم‌گیری مشتریان خارجی را تحت تاثیر قرار دهد؛ چراکه خریداران برای ثبت سفارش و انجام معاملات، به ثبات نسبی قیمت‌ها نیاز دارند و در شرایط نوسانی معمولا خریدهای خود را به تعویق می‌اندازند.
از سوی دیگر، ما در بازارهای منطقه‌ای با رقبای متعددی مواجه هستیم و باید بتوانیم قیمت محصولات را به شکلی مدیریت کنیم که ضمن حفظ کیفیت و حاشیه سود منطقی، قدرت رقابت خود را نیز از دست ندهیم.
ترجیح می‌دهیم به‌جای معاملات مقطعی، همکاری‌های پایدار و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنیمسیاست مجموعه این است که با مدیریت هزینه‌ها، مذاکره مستمر با مشتریان و تعدیل منطقی قیمت‌ها، تا حد امکان آثار نوسانات ارزی را کنترل کنیم. البته گاهی مشکلات مربوط به صرافی‌ها و انتقال وجوه، موجب وقفه در مبادلات مالی می‌شود؛ اما این موضوع لزوما به معنای توقف تولید نیست.
نکته مهم برای ما، حفظ روابط بلندمدت با مشتریان معتبر و وفادار است. ترجیح می‌دهیم به‌جای معاملات مقطعی، همکاری‌های پایدار و مبتنی بر اعتماد ایجاد کنیم؛ زیرا در شرایط بحرانی، همین ارتباطات مستحکم می‌تواند به استمرار صادرات و فعالیت مجموعه کمک کند.
افزایش هزینه‌های تولید و نوسانات اقتصادی به کاهش کیفیت محصول منجر نمی‌شود*برنامه مروارید هامون برای یک سال آینده با تمام چالش‌هایی که در کشور از نظر اقتصادی و جنگ وجود دارد، چیست؟
اولویت اصلی ما در سال آینده، حفظ کیفیت محصولات و استمرار تولید در کنار توسعه سبد کالایی و بازارهای صادراتی است و البته امنیت شغلی پرسنل برای این مدیریت مهم بوده و هست و بی شک از اولویت های ما خواهد بود. اعتقاد داریم افزایش هزینه‌های تولید و نوسانات اقتصادی نباید به کاهش کیفیت محصول منجر شود. کیفیت برای مروارید هامون یک اصل اساسی و خط قرمز است؛ به‌ویژه در بازار صادراتی که اعتماد مشتری به برند، به سادگی به دست نمی‌آید و از دست رفتن آن می‌تواند آسیب بلندمدتی به اعتبار شرکت وارد کند.
ما در رقابت با تولیدکنندگان داخلی و برندهای خارجی، از جمله محصولات ترکیه و چین، همواره تلاش کرده‌ایم با تکیه بر کیفیت، قیمت رقابتی و شناخت نیاز بازار، جایگاه خود را حفظ کنیم.
در همین راستا، تامین مواد اولیه از منابع متنوع، همکاری با شرکت‌های حمل‌ونقل مختلف و برنامه‌ریزی برای شرایط بحرانی همچنان در دستور کار ما قرار دارد. همچنین روی تولید محصولات جدیدی کار می‌کنیم که مراحل ثبت برند و بازاریابی آن‌ها انجام شده و با استقبال اولیه بازار مواجه شده‌اند.
افزایش تعداد مشتریان و تقاضای بازار نشان می‌دهد که مسیر کیفی مجموعه اثربخش بوده است؛ با این حال، به این دستاوردها بسنده نمی‌کنیم. هدف ما ارتقای مستمر کیفیت، توسعه محصولات، تامین به‌موقع سفارش‌ها و حضور گسترده‌تر در بازارهای صادراتی است.
به آینده امیدواریم*اگر در پایان نکته‌ای باقی مانده است، بفرمایید.
شرکت مروارید هامون برای ما صرفا یک واحد تولیدی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای است که معیشت و آینده شغلی ده‌ها خانواده بومی به استمرار فعالیت آن وابسته است. حدود 80 تا 100 نفر به‌صورت مستقیم و با تعهد و تلاش در این مجموعه فعالیت می‌کنند و طبیعی است که تداوم تولید در چنین واحدی، آثار اقتصادی و اجتماعی فراتر از خود شرکت دارد.
از مسيولان، نهادهای حمایتی و مجموعه‌های مرتبط با توسعه صنعتی کشور درخواست داریم با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی شهر زاهدان و شرایط مناطق کمتر برخوردار، نگاه ویژه‌ای به واحدهای تولیدی مستقر در این مناطق داشته باشند. خوشبختانه تاکنون حمایت‌هایی از سوی مجموعه‌های بالادستی، ازجمله گروه توسعه ملی، هلدینگ بهشهر و بانک ملی صورت گرفته است که جای قدردانی دارد؛ با این حال، استمرار این حمایت‌ها، به‌ویژه در حوزه تامین مالی، مواد اولیه و حمل‌ونقل، می‌تواند نقش موثری در توسعه فعالیت ما داشته باشد.
ما به آینده امیدواریم و باور داریم که با وجود تمام دشواری‌ها، می‌توانیم مروارید هامون را به برندی معتبر و شناخته‌شده در بازار کشورهای منطقه تبدیل کنیم. انتظار ما این است که این مجموعه با در نظر گرفتن محدودیت‌های جغرافیایی و لجستیکی، در کنار سایر واحدهای صنعتی کشور دیده شود و فرصت رشد و رقابت عادلانه داشته باشد.
ما برای پیشرفت تلاش می‌کنیم، اما برای پیمودن این مسیر به حمایت و همراهی بیشتری نیاز داریم. امیدواریم با همدلی و نگاه توسعه‌محور، چرخ تولید مروارید هامون با قدرت بیشتری به حرکت خود ادامه دهد و سهم موثرتری در اشتغال‌زایی، توسعه استان سیستان و بلوچستان و اقتصاد کشور ایفا کند.
