فعالان بازار میگویند حتی پیش از تهدید ترامپ علیه زیرساختهای برق و انرژی ایران، مشتریان زیادی برای راهاندازی نیروگاه خانگی و خرید تجهیزات برق خورشیدی کنجکاو بودند.
به گزارش فرارو؛ خاموشی چه حاصل آسیبدیدن قهری نیروگاهها و زیرساختها باشد و چه نتیجه جدول زمانبندی قطع برق، موضوعی کلافهکننده است که در سالهای اخیر به اتفاقی تکراری تبدیل شده است. شاید به همین دلیل در شبکههای اجتماعی و دورهمیها زیاد درباره ساخت نیروگاه انرژی خورشیدی و خرید تجهیزات برق خورشیدی حرف میزنند. بعضیها میگویند این روش خیال آدم را از قطع برق و تامین نیاز یک خانه به طور کامل آسوده میکند. ولی وقتی پای کار میرویم حداقل از نظر اقتصادی ماجرا آنقدرها ساده نیست. به علاوه اینکه باید یک سری نکته فنی را هم لحاظ کرد چون خورشید همیشه در دسترس نیست و سیستمهای برق خورشیدی قواعد بازی خودشان را دارند.
آیا با خرید تجهیزات برق خورشیدی میتوان از خاموشی فرار کرد؟خیلیها فکر میکنند خرید چند پنل خورشیدی و گذاشتنشان روی پشتبام یعنی خلاصی از شر خاموشیهای برنامهریزی شده اما واقعیت این است که اگر فقط پنل بخرید، به محض اینکه برق شبکه اصلی قطع شود، سیستم شما هم از کار میافتد (مگر اینکه سیستم Off-Grid یا مستقل از شبکه داشته باشید).
بسیاری از سیستمهای مرسوم در ایران «متصل به شبکه» (On-Grid) هستند یعنی وقتی برق شهر میرود، سیستم خورشیدی شما هم به دلایل ایمنی قطع میشود تا به شبکه برقرسانی آسیب نزند. پس اگر هدف اصلی شما تامین برق در زمان قطع برق طولانیمدت است، باید حتما به فکر سیستمهای «آفگرید» یا سیستمهای دارای باتری و اینورتر مخصوص باشید. متاسفانه برای این کار باید هم هزینه بالاتری بپردازید و هم فضای بیشتری به نیروگاه برق خانگی خود اختصاص دهید.
نحوه محاسبه مصرف برق برای خرید سیستم خورشیدی خانگیقبل از آنکه برای خرید راهی بازار شوید، باید بدانید دقیقا چقدر برق مصرف میکنید. حدس و گمان اینجا جواب نمیدهد و عددها باید کاملا دقیق باشند. برای این کار دو راهکار کاربردی وجود دارد:
روش اول؛ تخمین مصرف انرژی بر اساس ظرفیت کنتور برقسادهترین راه این است که نگاهی به کنتور برق خانهتان بیندازید. کنتور شما یک آمپر مشخص دارد که نشاندهنده سقف توان مجاز شبکه برای واحد شماست. فرمول محاسبه ساده است: آمپر کنتور × 220 ولت = وات مصرفی
- اگر کنتور شما 25 آمپر باشد: 25 ضربدر 220 میشود 5500 وات
- اگر کنتور شما 30 آمپر باشد: 30 ضربدر 220 میشود 6600 وات
این عدد، ظرفیت نهایی کنتور شماست و سیستم برق خورشیدی شما نباید بیشتر از این ظرفیت طراحی شود. همچنین این عدد الزاما به معنای مقدار انرژی تولید شده سیستم شما نیست.
روش دوم؛ لیست دستگاههای برقی برای تعیین توان نیروگاه خورشیدیاین روش شاید کمی وقتگیر باشد اما کاملا کاربردی است. باید سراغ تکتک دستگاهها بروید و پشت یخچال، برچسب انرژی تلویزیون یا چراغها را بخوانید.
- یخچال معمولی: حدود 300 وات
- یخچال ساید بای ساید: حدود 500 وات
- تلویزیون: حدود 50 وات
- هر لامپ الایدی: حدود 15 وات
حالا همه را با هم جمع بزنید. این عدد میزان وات مصرفی شما را نشان میدهد. دقت کنید که برخی دستگاهها مثل یخچال، در لحظه استارت زدن بیشتر از عدد روی برچسب مصرف میکنند. پس همیشه باید حدود 20 تا 30 درصد ضریب اطمینان روی عدد نهایی در نظر بگیرید.
اگر قصد خرید تجهیزات برق خورشیدی برای رهایی از جدول زمانبندی خاموشی را دارید، اینورتر شما از نوع «آفگرید» باشد
راهنمای خرید تجهیزات برق خورشیدی؛ قطعات حیاتی نیروگاه خانگیبعد از اینکه تکلیف مصرف مشخص شد، نوبت به بررسی امکان خرید تجهیزات و لوازم میرسد. هر پنل خورشیدی یک معیار عددی به اسم «وات ساعت» دارد. در بازار مدلهای 300 وات، 620 وات، 700 وات و حتی بالاتر پیدا میشود. پنل به تنهایی کارگشا نیست.
انتخاب پنل خورشیدی و استراکچر مناسب بهعنوان زیرساخت نیروگاهشما 4 پنل 620 وات را در نظر بگیرید. وقتی اینها را روی پشتبام نصب کنید، باید به هم متصل باشند. این 4 پنل خورشیدی حدود 2400 وات برق تولید میکنند. عدد ثابت نیست چون بسته به میزان تابش خورشید، زاویه تابش و تمیزی سطح پنل دچار نوسان میشود.
برای نصب پنلها روی پشتبام به «استراکچر» یا سازه فلزی نیاز دارید. این سازه باید طوری طراحی شود که بادهای شدید شهر پنل را تکان ندهد و در عین حال زاویه مناسب برای جذب حداکثری نور خورشید را داشته باشد.
اینورتر خورشیدی؛ قطعه کلیدی برای تامین برق در زمان خاموشیپنل خورشیدی برق DC (مستقیم) تولید میکند اما یخچال و تلویزیون با برق AC (متناوب) کار میکنند. وسیلهای که از نظر فنی امکان ارتباط این دو را فراهم خواهد کرد، «اینورتر» نام دارد. اگر قصدتان از خرید تجهیزات برق خورشیدی رهایی از جدول زمانبندی خاموشی است، اینورتر شما باید توانایی کار در حالت «آفگرید» را داشته باشد و بتواند از ذخیره باتری انرژی مورد نیاز خود را بگیرد.
بیشتر بدانید | هشدار! درباره ولتاژ بالا صحبت میکنیم. وقتی چند پنل را سری میکنید، ولتاژ خروجی میتواند بین 150 تا 200 ولت (و حتی بیشتر) باشد. این ولتاژ اگر اشتباهی لمس شود، میتواند کشنده باشد. هنگام نصب، استفاده از کابلهای مخصوص پنل خورشیدی الزامی است. این کابلها در برابر اشعه فرابنفش و حرارت مقاوم هستند. اگر از کابلهای غیراستاندارد استفاده کنید یا اتصال کوتاه رخ دهد، پنلها و تجهیزات به راحتی ذوب میشوند و میسوزند. فکر نکنید برق خورشیدی بیخطر است. یک اتصال کوتاه ساده میتواند باعث آتشسوزی در پشتبام شود. حتما از سوکتهای استاندارد استفاده کنید و مطمين شوید که کابلکشیها اصولی صورت گرفته و از رطوبت در امان هستند.
قیمت تجهیزات برق خورشیدی در بازار؛ بررسی هزینهها و بودجهبندیقیمت تجهیزات برق خورشیدی در بازار نوسان دارد اما برای اینکه دید کلی داشته باشید، باید بدانید قیمت پنل خورشیدی 620 وات در اوایل سال 1405 (به طور میانگین) حدود 20 میلیون تومان است. برند و تکنولوژی ساخت پنل (ساخت چین یا ایران) در قیمت تاثیرگذار است. علاوه بر هزینه پنل، باید بودجهای برای خرید استراکچر (سازه فلزی)، اینورتر (که گرانترین بخش بعد از پنل است)، باتریها (اگر به دنبال تامین برق در زمان قطع برق هستید) و کابلهای فشار قوی، سوکتها و تابلو برق محافظ در نظر گرفت.
تجهیزات برق خورشیدی ارزانقیمت و بیکیفیت در اولین نوسان برق یا وزش باد، خراب میشوند و شما کل سرمایهتان را از دست میدهید.
سرمایهگذاری روی برق خورشیدی؛ آیا واقعا ارزش خرید دارد؟اگر در منطقهای زندگی میکنید که خاموشی برنامهریزی شده در آن بیداد میکند و قصد دارید با خرید تجهیزات برق خورشیدی امنیت انرژی خانه را تامین کنید پاسخ این سوال بله است اما نباید به یک سیستم ارزان و ناقص فکر کنید.
برای اینکه بتوانید هنگام قطع برق، یخچال، روشنایی و وسایل ضروری را روشن نگه دارید یا بهعنوان مثال از بیمار محتاج به یک دستگاه پزشکی حساس مراقبت کنید، باید دنبال خرید سیستمی بروید که دارای پنلهای کافی برای تولید انرژی در روز باشد، نباید بانک باتری برای ذخیره انرژی جهت استفاده در زمان خاموشی را فراموش کنید و خرید اینورتر متناسب با پیک مصرف خانهتان هم ضروری است.
بدون باتری، پنلها فقط در ساعات آفتابی برایتان کار میکنند و به محض قطع شبکه یا غروب خورشید، سیستم از کار خواهد افتاد. اگر استقلال از شبکه برق شهری برایتان اهمیت دارد، ابتدا دستگاههای پرمصرف مثل کولر گازی یا اتو را کنار بگذارید، سپس با یک طراحی دقیق مهندسی و رعایت نکات ایمنی، برای خرید تجهیزات قدم پیش بگذارید و مدام با خودتان بگویید جنس ارزان و بیکیفیت، فقط باعث هدر رفتن پول میشود!
