به گزارش خبرنگار ایلنا، سید امیرحسین گرکانی، ريیس موسسه پژوهشی سوانح طبیعی و کرسی یونسکو در مدیریت سوانح طبیعی، در نشست «بازاندیشی در ساختار حکمرانی مدیریت بحران کشور و بررسی ابعاد تشکیل وزارت پیشگیری و مدیریت بحران» با تاکید بر ضرورت بازنگری در ساختار حکمرانی مدیریت بحران کشور، اظهار داشت: جایگاه فعلی سازمان مدیریت بحران با ماهیت فرابخشی، ملی و راهبردی ماموریتهای این حوزه تناسب ندارد و باید برای ارتقای جایگاه این سازمان تصمیمگیری جدی صورت گیرد.
ريیس موسسه پژوهشی سوانح طبیعی با اشاره به اینکه ایران در معرض طیف گستردهای از مخاطرات طبیعی و انسانساخت قرار دارد، گفت: از زلزله، سیل و خشکسالی گرفته تا بیماریهای همهگیر، حوادث صنعتی،آتشسوزیها و حتی بحرانهای ناشی از جنگ، همگی نیازمندساختاری منسجم و دارای قدرت هماهنگی بالا هستند.
به گفته گرکانی، در شرایطی که روند آسیبپذیری کشور هم رو به افزایش است، مدیریت بحران دیگر یک موضوع صرفا اجرایی یا واکنشی نیست، بلکه به یکی از مسايل مهم حکمرانی کشور تبدیل شده و باید متناسب با این اهمیت، از جایگاه سازمانیمقتدر و موثر برخوردار باشد.
وی با بیان اینکه مدیریت بحران حوزهای چندبعدی و فرابخشی است، افزود: این حوزه تنها به مرحله پاسخ محدود نمیشود و چهار مرحله پیشگیری و کاهش خطر، آمادگی، پاسخ و بازیابی را در بر میگیرد.
گرکانی ادامه داد: تحقق این فرایند نیازمند هماهنگی مستمر میان دستگاههای مختلف اجرایی، خدماتی، امنیتی، عمرانی، اقتصادی و اجتماعی است و بدون وجود یک نهاد هماهنگکننده قدرتمند، امکان تحقق مدیریت یکپارچه بحران وجود نخواهد داشت.
ريیس موسسه پژوهشی سوانح طبیعی با طرح این پرسش که آیا ساختار فعلی مدیریت بحران کشور با حجم ماموریتها و مسيولیتهای آن تناسب دارد یاخیر، گفت: تجربه سالهای اخیر نشان میدهد که ساختار موجود همچنان بیش از حد متمرکز و بخشی عمل میکند و سازمان مدیریت بحران کشور، با وجود مسيولیتهای گسترده، از اختیارات و جایگاه متناسب برای اعمال هماهنگی موثر میان دستگاهها برخوردار نیست.
به گفته وی، همین مسيله در برخی مواقع باعث کندی تصمیمگیری، بروز تعارضات بیندستگاهی و غلبه رویکرد واکنشی بر سیاستهای پیشگیرانه شده است.
ريیس موسسه پژوهشی سوانح طبیعی با اشاره به ساختار قانونی مدیریت بحران در کشور افزود: اگرچه در قوانین موجود، شورای عالی مدیریت بحران کشور و ستاد پیشگیری،هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران پیشبینی شدهاند، اما در عمل سازمان مدیریت بحران کشور برای ایفای نقش فرابخشی خود نیازمند جایگاهی فراتر از یک سازمان وابسته است.
وی تاکید کرد: مدیریت بحران به دلیل ارتباط مستقیم با حوزههای مختلف زیرساختی، اجتماعی، اقتصادی،امنیتی و خدمات عمومی، باید بتواند در سطح عالی حکمرانی کشور نقشآفرینی کند.
گرکانی همچنین با اشاره به چالشهای موجود در اجرای قانون مدیریت بحران تصریح کرد: بخشی از مشکلات به ناهمخوانی میان مسيولیتها و اختیارات برمیگردد. در حالی که از سازمان مدیریت بحران انتظار هماهنگی ملی، سیاستگذاری،برنامهریزی و نظارت وجود دارد، ابزارهای نهادی و اداری لازم برای تحقق کامل این ماموریتها در اختیار آن قرار نگرفته است.
وی افزود: تا زمانی که جایگاه سازمانی این نهاد متناسب با وظایف آن ارتقا پیدا نکند، تحقق مدیریت یکپارچه بحران با دشواری مواجه خواهد بود.
ريیس موسسه پژوهشی سوانح طبیعی در ادامه با اشاره به اهمیت تقویت رویکرد پیشگیرانه در کشور گفت: ساختار فعلی بهگونهای است که در بسیاری از مواقع تمرکز اصلی بر مرحله پاسخ به بحران قرار میگیرد، در حالی که کاهش خسارات و افزایش تابآوری کشور مستلزم سرمایهگذاری جدی در حوزه پیشگیری، کاهش خطر و آمادگی است.
به گفته گرکانی، ارتقای جایگاه سازمان مدیریت بحران میتواند زمینه لازم برای تقویت نگاه راهبردی و پیشگیرانه در سیاستگذاریهای کلان کشور را فراهم کند.
ريیس موسسه پژوهشی سوانح طبیعی گفت: مدیریت بحران صرفا یک موضوع فنی یا اجرایی نیست، بلکه حوزهای مرتبط با امنیت ملی، توسعه پایدار، حفظ سرمایههای انسانی و صیانت از زیرساختهای کشور محسوب میشود.
وی افزود: به همین دلیل، ساختار حکمرانی این حوزه باید در سطحی قرار گیرد که امکان هماهنگی موثر با همه دستگاهها و نهادهای مرتبط را داشته باشد و بتواند در شرایط بحرانی،تصمیمات سریع، منسجم و الزامآور اتخاذ کند.
گرکانی اظهار داشت: با توجه به ماهیت فرابخشی ماموریتهای مدیریت بحران، گستردگی مسيولیتها، ضرورت هماهنگی میان دستگاههای متعدد و نیز نیاز به تقویت رویکرد پیشگیرانه، ارتقای جایگاه سازمان مدیریت بحران کشور به سطح معاونت ریاستجمهوری میتواند یکی از راهکارهای موثر برای اصلاح ساختار حکمرانی بحران در کشور باشد. این اقدام میتواند ضمن افزایش قدرت هماهنگی ملی، زمینه ارتقای کارآمدی، انسجام تصمیمگیری و تقویت آمادگی کشور در برابر بحرانهای آینده را فراهم کند.
